Terminarz zabiegów cz.1 drzewa owocowe

Całoroczny terminarz zabiegów ogrodniczych dla drzew owocowych

Terminarz zabiegów, podobnie jak kalendarium ogrodnicze, ma za zadanie ułatwić planowanie i przeprowadzanie prac w ogrodzie w jak najlepszym terminie. Początkowo planowałam tę serię postów jako terminarz ochrony roślin, w trakcie pisania uznałam jednak, że lepiej zgromadzić wszystkie informacje o danej grupie roślin w jednym miejscu. A więc w kalendarium mamy wszystkie prace jakie wykonujemy w danym miesiącu, tutaj – prace w poszczególnych miesiącach, ale dotyczące wyłącznie drzew owocowych. Część z tych informacji podawałam już w kalendarium, znalazłam jednak trochę nowych, m.in. o ekologicznej ochronie roślin. Największą zmianą są terminy oprysków chemicznych – uznałam że warto je podać, bez nich terminarz nie byłby kompletny. Podałam wyłącznie terminy oprysków wykonywanych cyklicznie, te doraźne pojawią się w innej serii, o chorobach i szkodnikach, nad którą ciągle pracuję.

Aby ułatwić korzystanie z terminarza poszczególne grupy informacji zostały zaznaczone kolorami:

  • terminy cięcia
  • sadzenia i szczepienia
  • nawożenia
  • zabiegów ekologicznej ochrony roślin
  • terminy oprysków chemicznych
  • inne zabiegi


Okres bezlistny: 

  • Zbieramy i palimy zmumifikowane owoce wiszące na drzewach;
  • Zbieramy i niszczymy gniazda zimowe kuprówki rudnicy oraz złoża jaj brudnicy nieparki (żółte, „filcowe” poduszeczki), znamionówki tarniówki i pierścienicy nadrzewki;
  • Przed nadejściem dużych mrozów bielimy pnie drzew, zwłaszcza starszych;
  • Aby odstraszyć zające i sarny wieszamy na wys. 1m mydełka toaletowe owinięte w papier; zabezpieczamy pnie drzewek plastikowymi opaskami; pamiętajmy by opaski usunąć wiosną;
  • Sprawdzamy stan osłon na młodych drzewkach, w razie potrzeby naprawiamy je;
  • Po obfitych opadach śniegu strząsamy jego nadmiar z gałęzi; możemy go gromadzić pod drzewami, ale nigdy nie gromadzimy tam śniegu posypanego solą!
  • Wycinamy fragmenty lub całe gałęzie z widocznymi zrakowaceniami oraz te połamane i suche; w lutym (tylko przy bezmroźnej pogodzie!) zaczynamy formujące cięcie drzew – młodym okazom wycinamy tylko pędy krzyżujące się i rosnące do środka korony, z cięciem starych okazów lepiej jeszcze poczekać; po cięciu pamiętamy o zabezpieczeniu ran maścią ogrodniczą; kiedy ustąpią mrozy, możemy zacząć cięcie leszczyny; wstrzymujemy się jeszcze z cięciem gatunków wrażliwych, takich jak morela i brzoskwinia;
  • Po wycięciu rakowaceń rany wyrównujemy nożem i smarujemy pastą Funaben Plus 03 Pa lub farbą emulsyjną z 2% dodatkiem Topsin M70 WP; postępujemy tak przez cały sezon jeżeli zajdzie potrzeba;
  • Pobieramy zrazy do szczepienia drzew owocowych – jednoroczne pędy dł 50-70 cm i średnicy 6-8 mm; do końca kwietnia przechowujemy je w temp 0-2 st C w wilgotnym piasku; przycinamy korony starych drzew przygotowując je do szczepienia;
  • Kiedy temperatura wzrośnie powyżej 6 st C wykonujemy opryski:
    • na kędzierzawość liści brzoskwini – Miedzian 50 WP, Syllit 65 WP, Carpene 65 WP;
    • profilaktycznie na zarazę ogniową na jabłoni i gruszy, jeżeli choroba wystąpiła na głogach w okolicy – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC;
    • na przędziorka – gruszę i śliwę Catane 800 EC; jabłoń – Promanal 60 EC, Treol 770 EC;
    • na torbiel śliwek – Syllit 65 WP;
    • czereśnię na raka bakteryjnego – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP;

Marzec:

  • W słoneczne, ciepłe dni (temp. powyżej 10 st C) strząsamy kwieciaka jabłkowca na płachtę rozciągniętą pod drzewem; po kwitnieniu zbieramy i niszczymy zaatakowane pąki;
  • Możemy już sadzić odporniejsze drzewa owocowe z gołym korzeniem, np. jabłonie;
  • Sprawdzamy stan roślin, uszkodzenia mrozowe usuwamy, a rany smarujemy maścią sadowniczą; szczególnie zwracamy uwagę na młode drzewka, które mogły zostać uszkodzone przez zwierzęta;
  • Możemy delikatnie przekopać glebę pod drzewami owocowymi, tak by nie uszkodzić korzeni; u drzewek posadzonych jesienią rozgarniamy kopczyki i formujemy misy;
  • Przycinamy młode, świeżo posadzone drzewka i je palikujemy;
  • Kontynuujemy cięcie prześwietlające, a jeśli nie ma ryzyka powrotu mrozów zaczynamy silne cięcie starych i zaniedbanych drzew; możemy już przycinać bardziej wrażliwe gatunki, jak morele i brzoskwinie;
  • W drugiej połowie marca zasilamy drzewa nawozem organicznym;
  • W marcu wykonujemy opryski przy temp. powyżej 12 st C:
    • różne drzewa – owocówka jabłkóweczka, kwieciak jabłkowiec, piędzik przedzimek, zwojówki i inne gąsienice zjadające liście, szkodniki minujące, miodówki, mszyce, znamionówka tarniówka, namiotnica gruszowa – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP;
    • różne drzewa – przędziorki, pordzewiacze, podskórnik gruszowy, wzdymacz gruszowy – Ortus 05 SC + Katalon 96 EC;
    • jabłoń na parcha jabłoni (odmiany wrażliwe) – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Vision 250 SC, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC;
    • grusza na parcha gruszy (odmiany wrażliwe) – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC;
    • śliwa na misecznika śliwowego – Promanal 60 EC, Cactane 800 EC;
    • wiśnia i czereśnia na raka bakteryjnego drzew pestkowych – Miedzian 50 WP;

Kwiecień:

  • Aby zapobiec rozwojowi mączniaka jabłoni wycinamy pędy z mączystym nalotem na powierzchni pędów i liści;
  • Wycinamy pędy czereśni i wiśni porażone brunatną zgnilizną drzew pestkowych;
  • Usuwamy ręcznie tzw. pąki zimowe, czyli zaschnięte pąki jabłoni i grusz zaatakowane przez kwieciaka;
  • Sadzimy drzewa i krzewy owocowe, obficie je podlewamy i przycinamy; możemy już sadzić bardziej wrażliwe brzoskwinie, czereśnie i śliwy;
  • Wykonujemy cięcie odmładzające lub prześwietlające; tniemy brzoskwinie, morele, jabłonie, grusze i śliwy; to dobry czas na intensywne cięcie starych, zaniedbanych drzew;
  • Pod koniec kwietnia wycinamy młodym drzewkom dzikie pędy wyrastające z podkładki; zasilamy je nawozami mineralnymi;
  • W kwietniu wykonujemy opryski:
    • różne drzewa – owocówka jabłkóweczka, kwieciak jabłkowiec, piędzik przedzimek, zwojówki i inne gąsienice zjadające liście, szkodniki minujące, miodówki, mszyce, znamionówka tarniówka, namiotnica gruszowa – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP;
    • różne drzewa – przędziorki, pordzewiacze, podskórnik gruszowy, wzdymacz gruszowy – Ortus 05 SC + Katalon 96 EC;
    • jabłoń na parcha jabłoni (odmiany wrażliwe) – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Vision 250 SC, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC;
    • jabłoń na mączniaka jabłoni – Zato 50 WG + Antracol 70 WG, Nimrod 250 EC, Kendo 50 EW;
    • jabłoń – bawełnica korówka – Mospilan 20 SP + Slippa;
    • grusza na parcha gruszy (odmiany wrażliwe) – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC, Mag 50 WP, Carpene 65 WP;
    • grusza – zwójkówki liściowe – Affirm 095 SG, Spin Tor 240 SC, Sherpa 100 EC, Karate Zeon 050 CS, Fastac 100 EC, Decis Ogród 015 EW, Sumi-alpha 050 EC;
    • grusza – paciornica gruszowianka – Calypso 480 SC;
    • wiśnia, czereśnia, śliwa, brzoskwinia – brunatna zgnilizna drzew pestkowych (monilinoza) – Signum 33 WG, Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
    • śliwa – torbiel śliwek – Syllit 65 WP;
    • śliwa – misecznik śliwowy, mszyce, zwójki – Mospilan 20 SP + Slippa;
    • wiśnia, czereśnia – rak bakteryjny drzew pestkowych – Miedzian 50 WP;
    • wiśnia, czereśnia – drobna plamistość drzew pestkowych – Carpene 65 WP;
    • wiśnia, czereśnia – licinek tarniniaczek, kwieciak pestkowiec – Mospilan 20 SP;

Maj:

  • Nadal wycinamy pędy jabłoni porażone przez mączniaka;
  • Jeśli zauważymy otwory wokół drzew, prawdopodobnie korzenie zostały uszkodzone przez gryzonie; wówczas należy je regularnie podlewać i nawozić azotem;
  • W razie potrzeby podlewamy rośliny, następnie delikatnie spulchniamy ziemię;
  • Zasilamy drzewa nawozami organicznymi lub mineralnymi;
  • Wycinamy dziczki wyrastające spod miejsca okulizacji, które mogą zagłuszyć szlachetną odmianę; formujemy korony drzewek przyciętych po posadzeniu w kwietniu – kiedy pędy boczne rosnące w szczytowej części korony osiągną 15-20 cm przyginamy je do poziomu używając klamerek lub ciężarków; po 2-3 tygodniach przewieszamy je na inne pędy rosnące silnie w górę;
  • Do połowy maja możemy jeszcze wykonać cięcie śliw, grusz i jabłoni; nie należy obawiać się spadku plonu, późnowiosenne cięcie jest korzystne, ogranicza również wzrost wilków;
  • W maju wykonujemy opryski:
    • jabłoń – parch jabłoni – Syllit 65 WP, Shavit 72 WG, Vision 250 SC;
    • jabłoń – zaraza ogniowa – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP;
    • jabłoń – szara pleśń – Mythos 300 SC;
    • jabłoń – mszyce, owocnica jabłkowa, bawełnica korówka, toczyk gruszowiaczek, pryszczarek nabłoniak, ogrodnica niszczylistka – Mospilan 20 SP;
    • jabłoń – owocówka jabłkóweczka I pokolenie – wywiesić pułapki feromonowe Ecodian-CP VP;
    • grusza – zaraza ogniowa – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP;
    • grusza – gorzka zgnilizna – Topsin M 500 SC;
    • grusza – brunatna zgnilizna – Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
    • śliwa – owocówka śliwkóweczka I pokolenie – wywiesić pułapki feromonowe na owocówkę śliwkóweczkę;
    • śliwa – owocnica żółtoroga, owocnica jasna, mszyce – Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC;
    • śliwa – dziurkowatość liści – Topsin M 500 SC;
    • śliwa – torbiel śliwek – Syllit 65 WP;
    • śliwa – misecznik śliwowy, mszyce, zwójki – Mospilan 20 SP + Slippa;
    • wiśnia, śliwa, czereśnia, morela, brzoskwinia – brunatna zgnilizna drzew pestkowych (monilioza) – Signum 33 WG, Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
    • czereśnia, wiśnia – rak bakteryjny – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP;
    • czereśnia, wiśnia – drobna plamistość liści, dziurkowatość liści, leukostomoza – Topsin M 500 SC, Syllit 65 WP;
    • czereśnia, wiśnia – nasionnica trześniówka – rozwiesić żółte tablice lepowe EKOLEP lub pułapki lepowe z wabikiem zapachowym pod koniec maja;
    • morela – dziurkowatość liści, leukostomoza – Topsin M 500 SC;
    • leszczyna – słonkowiec (słonik) orzechowiec, dłużynka leszczynówka – Calypso 480 SC;

Czerwiec:

  • Na przełomie maja i czerwca wykonujemy szczepienie za korę – na przyciętych konarach, w naciętą podłużnie korę starej odmiany zakładamy 3-oczkowe (pąkowe) zrazy nowej odmiany; rany na konarze i zrazie smarujemy maścią do szczepienia; na każdym konarze możemy założyć różne odmiany o podobnej sile wzrostu;
  • Usuwamy uszkodzone przez szpeciele liście gruszy, jeżeli nie jest ich dużo;
  • Usuwamy ze śliw zawiązki z czarnymi otworami, są zaatakowane przez owocnice;
  • Zakładamy opaski chwytne z papieru falistego na pniach śliw i jabłoni; pod wiśniami i czereśniami rozkładamy włókninę która utrudni larwom zagrzebanie się w ziemi;
  • Jeżeli na drzewach jest zbyt dużo zawiązków przerzedzamy je, aby owoce były okazalsze; usuwamy też zawiązki uszkodzone przez majowe przymrozki;
  • Obficie podlewamy i zasilamy nawozami organicznymi drzewa wchodzące w okres szybkiego wzrostu zawiązków;
  • Usuwamy chore i połamane przez wiosenne burze gałęzie i zniszczone przez grad owoce; wycinamy dziczki wybijające z podkładek; wykonujemy cięcie letnie drzew ziarnkowych i pestkowych (czereśnia, wiśnia, grusza);
  • W połowie czerwca przycinamy grusze rosnące w szpaler;
  • W czerwcu wykonujemy opryski:
    • różne drzewa – kwieciak jabłkowiec, piędzik przedzimek, zwojówki i inne gąsienice zjadające liście, szkodniki minujące, miodówki, mszyce, znamionówka tarniówka, namiotnica gruszowa – Sherpa 100 EC;
    • różne drzewa – przędziorki, pordzewiacze, podskórnik gruszowy, wzdymacz gruszowy – Ortus 05 SC + Katalon 96 EC;
    • jabłoń – owocówka jabłkóweczka I pokolenie – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP, Sherpa 100 EC;
    • grusza – mączniak prawdziwy – Kendo 50 EW;
    • grusza – miodówka gruszowa – Dimilin 480 SC, Mospilan 20 SP;
    • śliwa – owocówka śliwkóweczka I pokolenie – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP;
    • czereśnia, wiśnia – nasionnica trześniówka – Calypso 480 SC, Mospilan 20 SP;
    • czereśnia, wiśnia – śluzownica ciemna – Mospilan 20 SP;

Lipiec:

  • Zbieramy wszystkie owoce opadłe, uszkodzone i ze śladami żerowania; te porażone chorobami zakopujemy; usuwamy owoce zniszczone przez wiatr, deszcz i grad aby nie dopuścić do zgnilizny;
  • W razie potrzeby podlewamy drzewa; uzupełniamy ściółkę, letnie upały mogą bardzo przesuszyć ziemię;
  • Podpieramy gałęzie obciążone owocami, aby się nie wyłamały; wycinamy pędy z koloniami mszyc;
  • Przycinamy jabłonie i grusze rosnące w szpalerach; prześwietlamy jabłonie, wycinamy drobne gałęzie zacieniające owoce; wycinamy nieowocujące pędy winorośli;
  • W lipcu wykonujemy opryski:
    • jabłoń – przędziorek owocowiec, przędziorek chmielowiec, pordzewiacz jabłoniowy – Envidor 240 SC, Ortus 05 SC, Afik, Siltac EC;
    • jabłoń – zwójkówki – Runner 240 SC;
    • grusza – mączniak prawdziwy – Kendo 50 EW;
    • śliwa – przędziorek owocowiec, pordzewiacz śliwowy – Envidor 240 SC, Ortus 05 SC;
    • śliwa – dziurkowatość liści – Topsin M 500 SC;

Sierpień:

  • Przy niezbyt licznym występowaniu mszycy jabłoniowej usuwamy i niszczymy pędy z koloniami;
  • W maju i sierpniu zrywamy i niszczymy liście z widocznymi minami;
  • Niszczymy kolonie bawełnicy korówki; rany na korze zabezpieczamy;
  • Usuwamy spod drzew wszystkie opadłe owoce; uszkodzone mechanicznie i te, w których żerują gąsienice możemy zużyć, pozostałe należy zakopać;
  • Pod koniec miesiąca przeglądamy opaski chwytne założone w lipcu na pniach drzew i niszczymy znajdujące się tam gąsienice szkodników; zmniejszy to występowanie szkodników w przyszłym roku;
  • Na początku miesiąca zasilamy owocujące drzewa, najlepiej nawozami organicznymi oraz obficie podlewamy;
  • W połowie miesiąca przeprowadzamy letnie cięcie jabłoni i grusz; sierpień jest też najlepszą porą na przycięcie orzecha włoskiego;
  • W połowie miesiąca przygotowujemy glebę pod drzewa które będziemy sadzić we wrześniu; ziemię zasilamy kompostem lub obornikiem;
  • Najprostszym sposobem sprawdzenia, czy jabłka nadają się już do zbioru jest próba ukręcenia ogonka; jeżeli łatwo odchodzi od pędu to znak, że owoc jest już dojrzały;
  • Podpieramy konary obciążone owocami i wycinamy uszkodzone gałęzie;
  • W sierpniu wykonujemy opryski:
    • jabłoń – owocówka jabłkóweczka II pokolenie – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP;
    • jabłoń – bawełnica korówka, zwójki – Mospilan 20 SO + Slippa;
    • grusza – gorzka zgnilizna, mokra zgnilizna – Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
    • grusza – owocówka jabłkóweczka II pokolenie, miodówka gruszowa, zwójki, pryszczarek gruszowiec – Mospilan 20 SP;
    • śliwa (tylko odmiany późne) – owocówka śliwkóweczka II pokolenie, zwójki – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP;

Wrzesień:

  • Już na początku miesiąca rozkładamy dobrze przerobiony obornik i dokładnie przekopujemy z glebą na miejscach planowanych pod jesienne sadzenie drzew owocowych;
  • Wokół brzoskwini i moreli rozkładamy kompost, obornik lub korę;
  • Na przełomie sierpnia i września dokładnie zbieramy opadłe orzechy laskowe z których wygryzają się larwy słonkowca orzechowca; przekopywanie i grabienie gleby wokół krzewów niszczy część larw, które zimują w ziemi;
  • Zbieramy i niszczymy kolonie bawełnicy korówki; mszyce te tworzą na pniach i gałęziach jabłoni kolonie przypominające białą watę;
  • W połowie miesiąca zakładamy pułapki lepowe na pniach jabłoni, grusz, śliw, wiśni, czereśni, aby wyłapać wędrujące w korony drzew samice piędzika przedzimka;
  • Zdejmujemy i niszczymy opaski z papieru falistego założone w sierpniu na pniach śliw w które odławiały się w sierpniu larwy owocówki śliwkóweczki;
  • Usuwamy silnie porażone gałęzie wiśni i czereśni przez takie choroby jak rak bakteryjny drzew owocowych czy brunatna zgnilizna drzew pestkowych;
  • Zbieramy i niszczymy owoce ze śladami żerowania ptaków lub owadów aby ograniczyć rozwój szkodników i chorób;
  • Karczujemy wraz z korzeniami stare i chore drzewa; przycinamy połamane gałęzie i prześwietlamy drzewa późno owocujące;
  • We wrześniu wykonujemy opryski:
    • jabłoń, grusza – choroby przechowalnicze owoców – Boni Protect – preparat biologiczny, opryskujemy w ciągu 5 ostatnich tygodni przed zbiorem;

Okres opadania liści – od połowy października do połowy listopada:

  • Od początku października do pierwszych przymrozków sadzimy drzewa i krzewy owocowe; im wcześniej je posadzimy, tym szybciej zdążą się ukorzenić i lepiej przezimują;
  • W połowie października zasilamy rośliny w sadzie kompostem lub obornikiem oraz nawozami fosforowo-potasowymi; nawóz płytko przekopujemy, przykrywamy ziemią lub wgrabiamy;
  • Zdejmujemy i palimy opaski oraz pułapki lepowe, które służyły nam do wyłapywania szkodników; usuwamy porażone chorobami części roślin i zaschnięte owoce;
  • Przeglądamy gałęzie i korony drzewek i usuwamy wszystkie gniazda zimujących szkodników oraz mumie owocowe;
  • Wycianamy gałęzie porażone rakiem drzew owocowych lub czerwoną gruzełkowatością; zbieramy i usuwamy liście oraz owoce z porażonych drzew;
  • W listopadzie owijamy słomą, trzciną lub grubym papierem falistym pnie świeżo wysadzonych drzewek oraz młodych jabłoni i grusz, aby ochronić je przed przemarznięciem i gryzoniami;
  • Wokół drzewek posadzonych jesienią usypujemy niewielkie kopczyki z ziemi lub kory sosnowej aby zabezpieczyć korzenie przed mrozem;
  • Podpieramy stare i słabe konary drzew, aby się nie połamały;
  • Pod koniec listopada zaczynamy bielenie drzew owocowych, zwłaszcza starych; pnie malujemy roztworem wapnia; biały kolor odbija światło przez co pień mniej się nagrzewa i kora nie pęka nawet podczas silnych mrozów;
  • Opryskujemy:
    • jabłoń – parch jabłoni – opryskać 5% roztworem mocznika gdy tylko zaczynają opadać liście; Mag 50 WP po opadnięciu liści;
    • grusza – parch gruszy – Mag 50 WP po opadnięciu liści;
    • grusza – zaraza ogniowa – Funguran-OH 50 WP;
    • czereśnia, wiśnia – rak bakteryjny – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC;
    • brzoskwinia – kędzierzawość liści brzoskwini – Miedzian 50 WP, Syllit 65 WP, Carpene 65 WP.
 
Źródła:
Kazimierz Wiech „Ochrona roślin na działkach”
Peter Himmelhuber „Cięcie drzew i krzewów”
„Kalendarz ogrodniczy 2017. Mój piękny ogród”
„Kalendarz ogrodnika 2017. Mam ogród”
„Przepis na Ogród. Ochrona roślin” wydanie specjalne 4/2016
Zdjęcie: Pixabay

Pani Jesień cz.1

Pani Jesień przyszła pomalować drzewa, krzewy i wszystkie mniejsze rośliny ciepłymi kolorami – i chociaż przez chwilę pokazała swoje najpiękniejsze oblicze, ze słońcem i błękitnym niebem. Tego dnia jeszcze nieśmiało, wśród krótkich prześwitów i gwałtownego wiatru, ale już w następnych pozwoliła nacieszyć się swą wspaniałością. W tym roku na Truskawkowej niezaprzeczalnie najpiękniejsze były czereśnia i wiśnia, przybierając się w bajkowe wręcz barwy i wzory. Mile zaskoczyły śliwy, piękniejsze niż rok temu, w intensywnej, żółto-zielonej tonacji, chociaż cieszyły oko bardzo krótko, szybko pozbywając się liści.

Read More
Instagram SpisBlog
Facebook