Ekologiczna ochrona roślin cz.3 preparaty roślinne

W ekologicznej ochronie roślin kluczową rolę odgrywają samodzielnie przygotowane preparaty roślinne, czyli gnojówki, wyciągi, wywary i napary, jedno- lub wieloskładnikowe. Mogą być stosowane prewencyjne zanim choroba wystąpi, odstraszająco na szkodniki, wzmacniająco, jako nawóz lub wreszcie leczniczo. Niewątpliwą zaletą takich preparatów jest to, że nic nie kosztują, a prawidłowo stosowane nie tylko nie szkodzą środowisku i roślinom, ale wręcz wzmacniają. Nie poradzą sobie one jedynie w przypadku zmasowanego ataku szkodników lub dużego nasilenia objawów – należy po nie sięgać zaraz po wykryciu pierwszych symptomów, wtedy są najskuteczniejsze. Preparaty roślinne nie są w stanie wyleczyć też chorób wirusowych, ale nie ma na nie również skutecznych środków chemicznych, rośliny niestety należy zniszczyć.

Zanim zaczniemy – rodzaje preparatów

Jak już pisałam są cztery rodzaje preparatów roślinnych, różniące się między sobą czasem i metodą przygotowania:

  • Gnojówka – 1 kg świeżego ziela tniemy na drobne kawałki i zalewamy 10 l wody, najlepiej deszczówki lub odstanej wody ze studni. Wykorzystujemy plastikowe lub kamionkowe naczynie, metalowe się nie nadaje. Gnojówkę mieszamy przynajmniej raz dziennie aby zapewnić dopływ tlenu. Naczynie ustawiamy w zacienionym miejscu i przykrywamy siatką, agrowłókniną lub starą firanką, aby nic nie wpadło do środka. Aby zniwelować przykry zapach możemy dodać 200-400g mączki skalnej lub Efektywne Mikroorganizmy. Gnojówka dojrzewa od 2 do 4 tygodni w zależności od temperatury, a zakończenie fermentacji poznamy po klarowności płynu, przestanie się też on pienić. Wtedy przecedzamy płyn do drugiego naczynia, resztki roślinne możemy dodać do kompostu.
  • Wyciąg roślinny (nastój) – świeże lub suszone ziele zalewamy zimną wodą i pozostawiamy w zacienionym miejscu na 12-24 godziny. Po tym czasie przecedzamy wyciąg i staramy się go zużyć jeszcze tego samego dnia.
  • Wywar (odwar) – świeże lub suszone ziele zalewamy zimną wodą i pozostawiamy w zacienionym miejscu na 12-24 godziny, po tym czasie gotujemy na słabym ogniu przez ok. 30 min, przecedzamy i pozostawiamy do wystygnięcia. Zamknięty w słoiku wywar możemy przechowywać 3-4 miesiące, otwarty starajmy się zużyć w przeciągu tygodnia.
  • Napar – świeże lub suszone ziele zalewamy wrzącą wodą i pozostawiamy pod przykryciem 20-30 min, potem przecedzamy. Gotowy napar trzeba zużyć w ciągu 24 godzin.

Jak stosować preparaty roślinne?

Opryski lub podlewanie preparatami roślinnymi należy wykonywać kilkakrotnie, najlepiej po południu ponieważ pod wpływem słońca tracą swoje właściwości oraz powtarzać po każdym deszczu. Do oprysku możemy dodać trochę zwykłego szarego mydła (ok. 100 g na 10 l wody) by zwiększyć przyczepność preparatu.

gnojówka z pokrzywy

Pokrzywa

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Bez rozcieńczania – do podlewania pryzmy kompostowej i do nawożenia gleby przed uprawą;
  • Rozcieńczenie 1:20
    • jako nawóz do podlewania roślin (drzewa i krzewy owocowe, kwiaty jednoroczne, byliny, róże, pomidory, ogórki, kapusta, kalafior, seler);
    • wzmacniająco do oprysku roślin (nawóz dolistny);
    • prewencyjnie przeciwko chorobom grzybowym – podlewać glebę wczesną wiosną;
    • na mszyce, przędziorki i chlorozy – oprysk wczesną wiosną, przed pękaniem pąków, co 3-4 dni;
  • Rozcieńczenie 1:10 – na mączniaka rzekomego na warzywach i roślinach ozdobnych – oprysk roślin i gleby co kilka dni, podlewać rośliny co 2-3 tygodnie;

Gnojówka fermentująca przez 4-5 dni:

  • Rozcieńczenie 1:50 – oprysk na mszyce, przędziorki, miseczniki, tarczniki na drzewach i krzewach owocowych – przed rozwijaniem się liści i kwiatów 3 razy w odstępach 3 dniowych;

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – oprysk na przędziorki i mszyce – zapobiegawczo i w czasie pojawiania się szkodników;

Wywar:

  • Rozcieńczenie 1:5
    • oprysk wczesną wiosną krzewów owocowych – na szarą pleśń, rdze, amerykańskiego mączniaka agrestu, zamierania pędów malin;
    • oprysk rozsady kapusty przeciwko kile kapusty;
    • podlewać i opryskiwać ziemniaki i pomidory przeciwko zarazie ziemniaka;
    • chowacz łodygowy, chowacz szczypiorak – oprysk roślin wczesną wiosną;

Napar:

  • Rozcieńczenie 1:3 – przy zmieszaniu w 1/3 z bylicą piołunem lub wrotyczem chroni przed pachówką strąkóweczką – opryskiwać rośliny co dwa tygodnie przez trzy dni podczas pojawienia się owadów.
gnojówka ze skrzypu

Skrzyp

Uwaga! Podczas zbioru rośliny uważajmy by nie pomylić skrzypu polnego z trującym skrzypem błotnym (wytwarza pędy płonne z umieszczonymi na szczycie pędami zarodnikonośnymi) lub ze skrzypem olbrzymim (bardziej okazały, posiada białe międzywęźla).

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Rozcieńczenie 1:5 – mączniak prawdziwy, choroby wywoływane przez grzyby glebowe – opryskiwać rośliny i glebę przez cały okres wegetacji co 3 tygodnie przez 3 dni, w czasie słonecznych dni przed południem;
  • Rozcieńczenie 1:4 – wzmacniająco oraz jako nawóz – podlewać rośliny raz w tygodniu;

Gnojówka fermentująca przez 4-5 dni:

  • Na przędziorki, miseczniki, tarczniki, mszyce – opryskiwać rośliny w czasie słonecznych dni przed południem;

Wywar:

  • Rozcieńczenie 1:5 – przeciwko kile kapusty – wymieszany z gliną służy do zaprawiania korzeni; moczyć korzenie przed posadzeniem rozsady;
  • Rozcieńczenie 1:4 – mączniak prawdziwy i rzekomy, rdze, parch jabłoni, kędzierzawość liści brzoskwini, zaraza ziemniaczana, septorioza pomidora – opryskiwać glebę i rośliny kilkakrotnie co 2-3 tygodnie;
  • Rozcieńczenie 1:3 – szara pleśń – opryskiwać rośliny co 3 tygodnie przez 3 dni przed południem;

Wyciąg:

  • Bez rozcieńczania – mszyce – opryskiwać rośliny w razie potrzeby;
  • Rozcieńczenie 1:5 – wzmacniająco – opryskiwać rośliny kilkakrotnie w okresie wegetacji;

Napar:

  • Rozcieńczenie 1:4 – uodparnia rośliny na mączniaki, zgnilizny, rdze, parch, kędzierzawość liści brzoskwini, zarazę ziemniaczaną na pomidorach – opryskiwać rośliny i glebę od końca marca do października co 2 tygodnie, zwłaszcza w wilgotne lata;
  • Rozcieńczenie 1:5 – zmieszany w 1/3 z naparem z wrotyczu chroni przed mszycami, misecznikami, tarcznikami – opryskiwać rośliny po pojawieniu się szkodników.
wywar z wrotyczu

Wrotycz

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Bez rozcieńczania – mrówki, pędraki – podlewać mrowiska i glebę wokół roślin w czasie pojawiania się szkodników;
  • Rozcieńczenie 1:15 – mszyce – opryskiwać rośliny w czasie pojawiania się szkodników;

Wywar:

  • Rozcieńczenie 1:5 – (500 g świeżego lub 75 g suchego ziela na 10 l wody na 24 godz, gotować 20 minut) pchełki, mączlik szklarniowy, opuchlak truskawkowy, kwieciaki, roztocz truskawkowy, mrówki, mączniak prawdziwy – opryskiwać rośliny i glebę zapobiegawczo i przy porażeniu;

Napar:

  • Rozcieńczenie 1:2 – (300 g świeżego lub 30 g suszu na 10 l wody) połyśnica marchwianka, wgryzka szczypiorka, wciornastki, mszyce (wraz ze skrzypem), pachówka strąkóweczka (wraz z pokrzywą) – opryskiwać rośliny na krótko przed terminem lotu;

Wyciąg:

  • Rozcieńczenie 1:2 – (proporcje jak dla naparu) śmietka cebulanka, wgryzka szczypiorka, mszyce, gąsienice namiotnikowate, bawełnice, gąsienice bielinków, owocówki, rdze – opryskiwać rośliny i glebę zapobiegawczo i przy porażeniu.
napar z żywokostu

Żywokost lekarski

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Rozcieńczenie 1:5 – mszyce – opryskiwać rośliny zapobiegawczo i przy porażeniu;
  • Rozcieńczenie 1:10 – pobudza rośliny do wzrostu – podlewać glebę i rośliny w okresie wegetacji;
  • Rozcieńczenie 1:20 – pobudza rośliny do wzrostu opryskiwać rośliny w okresie wegetacji;

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (1 kg świeżego lub 150 g suszonego ziela na 10 l wody na 48 godz) stosować przy niedoborze potasu – opryskiwać rośliny i glebę w okresie wegetacji;

Wywar:

  • Nierozcieńczony – (proporcje jak dla wyciągu) stosować przy niedoborze potasu – podlewać glebę w okresie wegetacji;
  • Rozcieńczenie 1:4 – (moczyć 10-12 godz, gotować 1-2 godz, przechowywać do miesiąca) mszyce, miodówki, szkodniki kapustnych – opryskiwać rośliny w czasie pojawiania się szkodników.
liście bylicy

Bylica piołun

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Nierozcieńczona – (500 g świeżego lub 50 g suchego ziela na 10 l wody) mrówki – polewać mrowiska w czasie pojawiania się szkodników;

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (300 g świeżych lub 30g suchych roślin na 10 l wody) odstrasza gryzonie i ślimaki – polewać nory i glebę w czasie pojawiania się szkodników ;
  • Rozcieńczenie 1:2 – owocówka jabłkóweczka i śliwkóweczka, gąsienice zjadające liście – opryskiwać drzewa owocowe na krótko przed wylotem owocówek i w czasie pojawienia się gąsienic;

Wywar:

  • Nierozcieńczony – (proporcje jak dla wyciągu) pchełki, mszyce, szpeciel jeżynowiec – opryskiwać młode rośliny zapobiegawczo przeciwko mszycom i pchełkom 2 razy w tygodniu oraz na początku kwitnienia i po kwitnieniu przeciwko jeżynowcowi;
  • Rozcieńczenie 1:1 – liściożerne gąsienice motyli – opryskiwać zaatakowane drzewa owocowe w czerwcu i lipcu;

Napar:

  • Rozcieńczenie 1:3 – (proporcje jak dla wyciągu) owocówka jabłkóweczka i śliwkóweczka, śmietka cebulanka, śmietka kapuściana, połyśnica marchwianka – opryskiwać rośliny na krótko przed terminem lotu oraz w czasie lotu szkodników.
gnojówka z paproci

Nerecznica samcza/Orlica pospolita

Uwaga! Paprocie te są roślinami silnie trującymi, sporządzone z nich preparaty należy przechowywać w naczyniach opatrzonych czytelnymi etykietami i przechowywać je w pomieszczeniach zamkniętych, niedostępnych dla dzieci.

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Nierozcieńczona – (1 kg świeżej lub 100 g suchej orlicy pospolitej na 10 l wody) mszyce – opryskiwać rośliny, glebę, kompost wczesną wiosną przy porażeniu;
  • Nierozcieńczona – (1 kg świeżej lub 100 g suchej nerecznicy samczej na 10 l wody) bawełnica korówka, miseczniki, ślimaki – opryskiwać zimą rośliny lub podlewać glebę i rośliny w razie potrzeby;
  • Rozcieńczenie 1:10 – (z orlicy pospolitej) ślimaki, wzbogaca kompost w potas – podlewać glebę i rośliny w razie potrzeby; podlewać pryzmę kompostową.

Pomidor

Stosować zdrowe, zielone części rośliny, głównie liście i usuwane pędy boczne, także niedojrzałe owoce, korzenie.

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Rozcieńczenie 1:10 – (150 g liści i pędów na 10 l wody) przyspiesza wzrost pomidorów – podlewać rośliny kilkakrotnie w okresie wegetacyjnym;

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (150 g liści i pędów na 10 l wody na 2 godz) rolnice, bielinek kapustnik, pachówka strąkóweczka – opryskiwać rośliny w czasie wylotu motyli;
  • Wyciąg z liści – (400 g liści zmielić, zalać wodą na 2-3 h, przefiltrować i uzupełnić wodą do 10 l) mszyce, pluskwiaki różnoskrzydłe, wciornastki, drobne gąsienice, larwy pilarzowatych – opryskiwać rośliny dwukrotnie co 8-10 dni;

Wywar:

  • Rozcieńczenie 1:4 – (4 kg świeżych roślin na 10 l wody gotować 30 minut, odstawić na 2 godz) mszyce, przędziorki, młode gąsienice zwójek i bielinków, tantniś krzyżowiaczek, pchełki, owocówki i mrówki – opryskiwać rośliny przy porażeniu.
preparaty dla roślin z cebuli

Cebula

Gnojówka z łusek:

  • Nierozcieńczona – (20-50 g łusek i zielonego szczypiorku na 1 l wody na 4-7 dni) roztocze, zaraza ziemniaczana na pomidorach – opryskiwać rośliny zapobiegawczo;

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (200 g łusek na 10 l wody, zostawić na 3-4 dni) przędziorki, mszyce, miodówki, skoczki – opryskiwać rośliny kilkakrotnie;

Wywar:

  • Nierozcieńczony – (75 g cebul lub 500 g łusek na 10 l wody) choroby grzybowe, zaraza ziemniaczana, przędziorki, mszyce – opryskiwać rośliny zapobiegawczo;

Napar:

  • Nierozcieńczony – (proporcje jak dla wywaru) przędziorki, połyśnica marchwianka – opryskiwać rośliny zapobiegawczo i w czasie lotu muchówek.
wyciąg z czosnku

Czosnek

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Nierozcieńczona – (75 g ząbków, 500 g świeżych lub 200 g suchych liści i łusek na 10 l wody) połyśnica marchwianka – opryskiwać rośliny i glebę w czasie lotu muchówek;
  • Rozcieńczenie 1:10 – wzmacniająco, przeciwko chorobom grzybowym – zapobiegawczo podlewać glebę wokół drzew owocowych;

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (250 g ząbków na 10 l wody zmielić, mieszać, po 15 min odcedzić) wielkopąkowiec porzeczkowy – opryskiwać krzewy porzeczki czarnej podczas pękania pąków i tuż po kwitnieniu;
  • Nierozcieńczony – choroby grzybowe i bakteryjne, połyśnica marchwianka, śmietki, mszyce, miodówki, mączliki, wciornastki, skoczki – opryskiwać rośliny zapobiegawczo wiosną i latem oraz przy porażeniu i w okresie lotu muchówek;

Wywar:

  • Nierozcieńczony – (200 g ząbków na 10 l wody, zmielić, zostawić na 24 godz, gotować 20 minut) – działa podobnie jak wyciąg, stosować jak wyciąg;

Napar:

  • Nierozcieńczony – (proporcje jak dla gnojówki) choroby grzybowe, połyśnica marchwianka – opryskiwać rośliny zapobiegawczo, kilkakrotnie w okresie lotu muchówek.
wyciąg z rumianku

Rumianek pospolity

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (3 kg roślin na 10 l wody) jako nawóz – podlewać rośliny ogrodowe i doniczkowe wiosną i latem;
  • Rozcieńczenie 1:3 – (1 kg roślin na 10 l letniej wody na 12 godz) przędziorki, mszyce – opryskiwać rośliny profilaktycznie od wiosny do lata.

Bez czarny

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (1 kg roślin na 10 l wody) jako nawóz, do polewania pryzmy kompostowej – podlewać rośliny wiosną i latem.

Mniszek lekarski

Gnojówka całkowicie przefermentowana:

  • Nierozcieńczona – jako nawóz, do polewania pryzmy kompostowej – podlewać rośliny wiosną i latem.

Aksamitka

Wyciąg:

  • Nierozcieńczony – (1 kg kwiatów na 10 l ciepłej wody na 48 godz) mszyce – opryskiwać rośliny zaraz po zauważeniu szkodników.
wywar z krwawnika

Krwawnik

Wywar:

  • Nierozcieńczony – (1 kg roślin na 10 l wody, gotować 30 min) choroby grzybowe drzew pestkowych np. plamistość liści, monilioza, brunatna zgnilizna – opryskiwać drzewa kilkakrotnie w sezonie.

Hyzop

Wywar:

  • Nierozcieńczony – (1 kg roślin zalać 10 l gorącej wody na 24 godz, od czasu do czasu mieszać) wzmacniająco i prewencyjnie wczesną wiosną – opryskiwać róże i pnącza;
  • Rozcieńczenie 1:2 – różne szkodniki, gł. bielinek kapustnik, wzmacniająco – podlewać i opryskiwać warzywa prewencyjnie.

Źródła:
Wikibooks Preparaty roślinne
„Przepis na ogród. Ochrona roślin” wydanie specjalne 4/2016
„Przepis na ogród” 5/2018
Zdjęcia: Pixabay

Choroby i szkodniki cz.4 kwiaty i rośliny ozdobne

Read More

Rozpoznawanie objawów cz.4 kwiaty i rośliny ozdobne

Read More
Instagram SpisBlog
Facebook