Choroby i szkodniki cz.4 kwiaty i rośliny ozdobne

Choroby, szkodniki i metody ich zwalczania

Bielinek kapustnik, Bielinek rzepnik:
  • Uszkodzenie – gąsienice motyli szkieletują liście;
  • Zagrożone rośliny – lewkonia, nasturcja;
  • Zapobieganie – chronić gąsieniczniki; uważać na żółte kokony poczwarek tego gatunku; uprawiać współrzędnie pomidory, seler i szpinak; glebę okryć gałązkami ligustru;
  • Domowe sposoby ochrony – zapobiegawczo opryskiwać naparem z piołunu, naparem z wrotyczu lub odwarem z liści pomidora; rozsypywać wapno z glonów; jaja i młode gąsienice zbierać;
  • Środki biologiczne – przy silnym pojawie zastosować opryski preparatem z Bacillus thuringiensis (np. Neudorffs Raupenspritzmittel);

Bruzdownica pędówka:

  • Uszkodzenie – błonkówka; w maju składa jaja do wnętrza pędów w ich wierzchołkowej części; pędy brązowieją i wyginają się, wysypują się z nich trociny;
  • Zagrożone rośliny – róża;
  • Zapobieganie – owady pojawiają się co roku w tych samych miejscach, można prewencyjnie zastosować preparaty z drapieżnymi nicieniami; ważne jest też spulchnianie gleby wokół roślin;
  • Domowe sposoby ochrony – wycinanie i niszczenie wszystkich zaatakowanych pędów; nie można dopuścić aby larwy zeszły do gleby;
  • Środki biologiczne – preparaty zawierające drapieżne nicienie;
  • Środki chemiczne – po wycięciu pędów z larwami stosujemy oprysk np. Mospilan 20 SP, Confidor 200 SL;

Choroby wirusowe:

  • Uszkodzenie – jasne plamy i smugi na liściach, zniekształcenia, odbarwienia, słaby wzrost i kwitnienie, zamieranie roślin;
  • Zagrożone rośliny – wiele gatunków;
  • Zapobieganie – zwalczanie mszyc które przenoszą choroby; niszczenie porażonych roślin;
  • Domowe sposoby ochrony – nie ma skutecznych metod zwalczania, zarówno ekologicznych, jak i chemicznych;
Czarna plamistość liści róży:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, na liściach pojawiają się okrągłe, czarnobrunatne plamy, podobne do gwiazdy z promieniami; liście masowo żółkną i opadają;
  • Zagrożone rośliny – róża;
  • Zapobieganie – usuwać chore liście, dobierać odmiany do stanowiska, stosować odpowiednią dla róż uprawę gleby i nawożenie;
  • Domowe sposoby ochrony – można rozsypać popiół drzewny, opryskiwać naparem ze skrzypu, liście opylać mączką skalną; między różami można sadzić czosnek;
  • Środki biologiczne – w razie porażenie kilkakrotnie po kolei można zastosować Bio-S, Neudo-Vital, preparat z glonów i preparaty roślinne;

Fuzarioza lilii:

  • Uszkodzenie – fioletowienie lub żółknięcie liści, skręcenie lub niewykształcenie pędów kwiatowych; liście żółkną, fioletowieją i zamierają;
  • Zagrożone rośliny – lilie;
  • Zapobieganie – nie kupować cebulek ze zbrązowiałymi dolnymi łuskami i piętką; unikać zbyt gęstego sadzenia;
  • Domowe sposoby ochrony – usuwać i palić zaatakowane rośliny; nie uprawiać w tym miejscu lilii i innych cebulowych przez 3 do 5 lat;
  • Środki chemiczne – nie ma skutecznych środków zarówno biologicznych jak i chemicznych, najważniejsza jest profilaktyka; w razie wystąpienia zdrowe rośliny należy opryskać prewencyjnie Topsin M 500 SC, Gwarant 500 SC lub Polyversum WP;

Fuzarioza mieczyka:

  • Uszkodzenie – rośliny zahamowane we wzroście, liście brązowieją od końców
  • Zagrożone rośliny – mieczyki;
  • Zapobieganie – dosuszać rośliny po wykopaniu; przeglądać co jakiś czas przechowywane rośliny; unikać zbyt gęstego sadzenia;
  • Domowe sposoby ochrony – usuwać i palić porażone rośliny; nie uprawiać w tym miejscu mieczyków i innych cebulowych przez 3 do 5 lat;
  • Środki chemiczne – nie ma skutecznych środków zarówno biologicznych jak i chemicznych, najważniejsza jest profilaktyka; w razie wystąpienia zdrowe rośliny należy opryskać prewencyjnie Topsin M 500 SC, Gwarant 500 SC lub Polyversum WP;

Fuzarioza narcyza:

  • Uszkodzenie – zahamowanie wzrostu pędów kwiatowych; żółknięcie liści, gnicie cebul;
  • Zagrożone rośliny – narcyzy;
  • Zapobieganie – nie kupować uszkodzonych, zbrązowiałych cebulek; nie sadzić zbyt gęsto;
  • Domowe sposoby ochrony – usuwać i palić porażone rośliny; nie uprawiać w tym miejscu narcyzów i innych cebulowych przez 3 do 5 lat;
  • Środki biologiczne – nie ma skutecznych środków zarówno biologicznych jak i chemicznych, najważniejsza jest profilaktyka; w razie wystąpienia zdrowe rośliny należy opryskać prewencyjnie Topsin M 500 SC, Gwarant 500 SC lub Polyversum WP;

Fuzarioza tulipana:

  • Uszkodzenie – zahamowanie wzrostu pędów kwiatowych; żółknięcie liści, gnicie cebul;
  • Zagrożone rośliny – tulipany;
  • Zapobieganie – nie kupować uszkodzonych, zbrązowiałych cebulek; nie sadzić zbyt gęsto;
  • Domowe sposoby ochrony – usuwać i palić porażone rośliny; nie uprawiać w tym miejscu tulipanów i innych cebulowych przez 3 do 5 lat;
  • Środki biologiczne – nie ma skutecznych środków zarówno biologicznych jak i chemicznych, najważniejsza jest profilaktyka; w razie wystąpienia zdrowe rośliny należy opryskać prewencyjnie Topsin M 500 SC, Gwarant 500 SC lub Polyversum WP;

Guzowatość korzeni:

  • Uszkodzenie – guzowate narośla na korzeniach; słabszy rozwój rośliny, mniej kwiatów;
  • Zagrożone rośliny – krzewy m.in. róże;
  • Zapobieganie – nie kupować roślin z naroślami na korzeniach; jeżeli choroba wystąpiła nie sadzić w tym miejscu roślin podatnych przez 5-6 lat; nie uprawiać roślin wrażliwych w glebie o wysokim ph; unikać uszkadzania korzeni roślin podczas zabiegów pielęgnacyjnych;
  • Domowe sposoby ochrony – Po stwierdzeniu guzów należy niszczyć rośliny z guzami na korzeniu głównym, na korzeniach bocznych wyciąć korzenie z guzami, a resztę systemu korzeniowego zanurzyć w glinie z dodatkiem fungicydów miedziowych np. Miedzian 50 WP;
  • Środki biologiczne – w wypadku stwierdzenia obecności bakterii zalecane jest zakwaszanie gleb poprzez stosowanie nawozów fizjologicznie kwaśnych;
Kiła kapusty:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, zarodniki przez wiele lat pozostają w glebie; na korzeniach występują narośla i guzy;
  • Zagrożone rośliny – lewkonia;
  • Zapobieganie – spulchniać i wapnować glebę; w dołki pod rozsadę sypać wapno z glonów, korzenie rozsady zanurzać w mieszaninie odwaru ze skrzypu i gliny; nie siać gorczycy jako nawozu zielonego! stosować urozmaiconą uprawę współrzędną, używać cebuli i pora jako przedplonu; chore rośliny należy niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać naparem ze skrzypu, podlewać gnojówką z liści młodej kapusty;
  • Środki biologiczne – przy silnym porażeniu kilkakrotnie opryskać środkiem Bio-S w krótkich odstępach czasu; w dołki pod rozsadę można zastosować Kohl-Fit; najważniejsze jednak jest kilkuletnie zmianowanie;
Krocionogi:
  • Uszkodzenie – żywią się martwą materią organiczną i dopiero w przypadku jej braku żerują na roślinach i owocach;
  • Zagrożone rośliny – różne gatunki;
  • Zapobieganie – najważniejsze jest nawożenie kompostem! rośliny można opylać mączką skalną;
  • Domowe sposoby ochrony – można wyłapywać nadmiar krocionogów pod przewrócone doniczki lub połówki od ziemniaków;
  • Środki biologiczne – krocionogi głównie są pożyteczne, gdyż mają udział w tworzeniu próchnicy; jedynie w przypadku wilgotnych lat mogą stać się plagą;
Mączlik szklarniowy:
  • Uszkodzenie – na dolnej stronie liści pojawiają się kolonie białych, latających owadów, pojawiają się plamy po ssaniu i często dodatkowo grzyby sadzaki;
  • Zagrożone rośliny – głównie rośliny w szklarniach, pomieszczeniach, inspektach:  fuksja, pelargonia, pierwiosnki; rozsada i siewki różnych roślin;
  • Zapobieganie – dbać o wietrzenie upraw pod osłonami; chronić pająki i gąsieniczniki:
  • Domowe sposoby ochrony – zagony kapusty opryskiwać naparem z wrotyczu, rośliny podlewać gnojówką z pokrzywy; nie zostawiać luzem resztek kapusty na polu;
  • Środki biologiczne – w szklarni stosować gąsieniczniki lub żółte tablice lepowe, opryskiwać preparatem Neudosan;
Mączniak prawdziwy:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, rozprzestrzenia się podczas słonecznej pogody; na liściach pojawia się mączysty nalot, przedwcześnie zasychają;
  • Zagrożone rośliny – róże, astry, ostróżka, floksy; rozsady różnych gatunków;
  • Zapobieganie – stosować odmiany odporne, na przewiewnym stanowisku; chore części roślin od razu usuwać i niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – zapobiegawczo opryskiwać naparem ze skrzypu, czosnku; opryskiwać roztworem siarczku potasu i mydła;
  • Środki biologiczne – przy porażeniu opryskiwać preparatem Bio-S, Bio-Blatt, Mehltaumittel lub Milsana;
Mączniak rzekomy:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa atakująca w lata mokre; na górnej stronie liści występują biało-żółte plamy pleśni, na stronie dolnej białoszary nalot grzybni;
  • Zagrożone rośliny – róże, lewkonia, smagliczka, lwia paszcza, klarkia;
  • Zapobieganie – spulchniać glebę, dbać o przewiewne stanowisko, stosować odporne odmiany; chore części roślin bezzwłocznie niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – podlewać gnojówką z pokrzywy, zapobiegawczo opryskiwać naparem ze skrzypu;
  • Środki biologiczne – zapobiegawczo można zastosować Bio-S, preparat z glonów lub Neudo-Vital;

Miesierka różówka:

  • Uszkodzenie – idealnie okrągłe otwory w liściach;
  • Zagrożone rośliny – róże;
  • Zapobieganie – zwalczanie nie jest konieczne;
Mozaika:
  • Uszkodzenia – na liściach pojawiają się żółtawe lub ciemne plamy, pstrokate jak mozaika; niekiedy pojawiają się guzki;
  • Zagrożone rośliny – mieczyki;
  • Zapobieganie – sadzić rozsadę wolną od wirusa i odmiany odporne; niektóre mszyce przenoszą wirus, dlatego należy chronić rośliny przed nimi; narzędzia należy starannie czyścić, chore rośliny natomiast bezzwłocznie niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – zapobiegawczo można opryskiwać chudym mlekiem;
  • Środki biologiczne – nie ma środków bezpośrednio zwalczających mozaiki wirusowe; zapobiegawczo działają preparaty Bio-S i preparaty miedziowe;

Mszyca:

  • Uszkodzenie – tworzy kolonie na zakończeniach pędów, na pąkach; zdeformowanie najmłodszych liści; czarne plamy – kolonie grzybów sadzakowych;
  • Zagrożone rośliny – prawie wszystkie gatunki kwiatów; szczególnie róże;
  • Domowe sposoby ochrony – wycinanie liści i pędów z koloniami mszyc; oprysk jednym z wyciągów: z czosnku, krwawnika, rumianku lub ziemniaka i pomidora (świeża, zielona masa);
  • Środki biologiczne – za pomocą pasożytniczych błonkówek z rodzaju Aphidius i drapieżnego pryszczarka mszycojada;
  • Środki chemiczne – oprysk – Movento 100 SC; preparaty działające mechanicznie – Siltac EC, Empular 940 EC;
Nicienie:
  • Uszkodzenie – wyrośla na pędach, korzeniach, liściach; korzenie zamierają;
  • Zagrożone rośliny – rośliny ozdobne (nicienie pędowe na floksach), róża na piaszczystych glebach;
  • Zapobieganie –  uprawa współrzędna, ściółkowanie, odchwaszczanie, chore części roślin należy niszczyć, najlepiej spalać;
  • Domowe sposoby ochrony – uprawa aksamitki i nagietka przeciwko nicieniom korzeniowym;
  • Środki biologiczne – Gartendoktor;

Nimułka różana:

  • Uszkodzenie – błonkówka której larwy żerują w „zrolowanych” brzegach liści;
  • Zagrożone rośliny – róże;
  • Zapobieganie – sadzenie róż na odpowiednim stanowisku; najczęściej atakowane są te rosnące w miejscach zacienionych i wilgotnych;
  • Domowe sposoby ochrony – po zauważeniu pierwszych zwiniętych liści należy je zbierać i palić;
  • Środki chemiczne – oprysk Karate Zeon 050 SC, Sumi-Alpha 050 EC, Fastac 100 EC;

Niszczyk zjadliwy:

  • Uszkodzenie – nicienie; skrócenie szypułek kwiatostanowych, stają się kruche i szorstkie; blaknięcie płatków, skręcenie liści;
  • Zagrożone rośliny – tulipany, narcyzy, hiacynty;
  • Zapobieganie – szkodnik kwarantannowy, o jego wystąpieniu należy poinformować Polski Instytut Ochrony Roślin;

Obnażacz różówka, obnażacz kopciuszek, psowacz różany:

  • Uszkodzenie – błonkówki, ich larwy zjadają liście mogą doprowadzić rośliny do gołożeru;
  • Zagrożone rośliny – róże;
  • Domowe sposoby ochrony – bardzo ważna jest dokładna obserwacja krzewów od początku maja ponieważ szkodnik co roku pojawia się w tych samych miejscach; czasem efekt przynosi przesadzenie krzewów na inne stanowisko;
  • Środki chemiczne – oprysk np. Fastac 100 EC, Karate Zeon 050 CS;

Ogrodnica niszczylistka:

  • Uszkodzenie – brązowy chrząszcz; żeruje na płatkach kwiatów i liściach, larwy w korzeniach;
  • Zagrożone rośliny – dorosłe osobniki żerują na różach, larwy w korzeniach różnych krzewów;
  • Zapobieganie – wysiew gryki jako poplonu (zawiera szkodliwe dla owada taniny); częste spulchnianie i przekopywanie gleby w słoneczne dni (wyrzucone na powierzchnię ziemi larwy wyschną);
  • Środki biologiczne – preparaty z drapieżnymi nicieniami Larvanem, Nemasys F lub Entonem;
  • Środki chemiczne – podlewanie roślin –  Dursban 480 EC; oprysk – Decis 2,5 EC, Mospilan 20 SP, Sumi-alpha 050 EC;

Ostępka lilianka:

  • Uszkodzenie – muchówka, larwy żerują wewnątrz pąków kwiatowych; pąki przestają się rozwijać, marszczą się, brązowieją, często opadają;
  • Zagrożone rośliny – lilie, zwłaszcza złotogłów; szachownice cesarskie, narcyzy, tulipany;
  • Domowe sposoby ochrony – zaatakowane pąki należy jak najszybciej oberwać i spalić;
  • Środki chemiczne – oprysk np. Fastac 100 EC;

Papierowatość kwiatów tulipana:

  • Uszkodzenie – jak wyżej; najczęściej powstaje w wyniku błędów w pędzeniu cebul (za wysoka temp.); może być też wywołana przez grzyby powodujące fuzariozę i szarą pleśń;
  • Zagrożone rośliny – tulipan;
  • Zapobieganie – przechowywać cebule w odpowiedniej temperaturze; nawożenie roślin w okresie wzrostu i kwitnienia; wykopywanie w odpowiednim momencie (kiedy zaschną liście);

Penicylioza:

  • Uszkodzenie – cebule całkiem zamierają lub wydają zdeformowane, zahamowane we wzroście rośliny z papierowymi kwiatami
  • Zagrożone rośliny – większość gatunków roślin cebulowych;
  • Zapobieganie – nie uszkadzać cebul podczas wykopywania i sadzenia; przechowywać w odpowiedniej, nie za wysokiej temperaturze; 

Pchełki ziemne:

  • Uszkodzenie – niewielkie, okrągłe otwory w liściach;
  • Zagrożone rośliny – malwy;
  • Zapobieganie – uprawa współrzędna np. kocimięteki; utrzymywać wilgotną glebę, susza sprzyja rozmnażaniu pchełek, ściółkować;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać odwarem z piołunu lub wrotyczu 2x w tygodniu; rozsypywać wapno z glonów lub mączkę skalną; kwitnące gałęzie janowca kłaść w międzyrzędzia;
  • Środki biologiczne – preparat Decis;

Pędraki, drutowce:

  • Uszkodzenie – larwy; podgryzają korzenie roślin;
  • Zagrożone rośliny – wiele gatunków;
  • Zapobieganie – podczas przekopywania ziemi wybierać larwy i pędraki; otrząsać dorosłe osobniki z małych drzewek wczesnym rankiem gdy są otępiałe;
  • Domowe sposoby ochrony – nie pozostawiać pustych miejsc na zadarnionych częściach ogrodu;
  • Środki biologiczne – oprysk gleby lub podlewanie preparatem Nemasys G zawierającym drapieżne nicienie;
  • Środki chemiczne – na 2-3 tygodnie przed posadzeniem roślin glebę na planowanej rabacie opryskać preparatem Dursban 480 EC;

Plamistość liści

  • Uszkodzenie – infekcja grzybowa lub bakteryjna, na liściach powstają różnorodne plamy, często liście zamierają
  • Zagrożone rośliny – ostróżka, narcyz;
  • Zapobieganie – uprawa współrzędna; usuwać od razu źródła infekcji, chore liście spalać
  • Domowe sposoby ochrony – pomidory po posadzeniu opryskiwać chudym mlekiem przez trzy dni z rzędu; rośliny zamgławiać często naparem ze skrzypu podczas wilgotnej pogody;
  • Środki biologiczne – Bio-S, Neudo-Vital;

Pobzyga cebularz:

  • Uszkodzenie – muchówka; larwy wyjadają wnętrze cebul; cebule stają się miękkie, nie wyrastają z nich rośliny lub nie zakwitają;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie rośliny cebulowe;
  • Zapobieganie – cebule silnie opanowane przez szkodnika należy niszczyć; po wykopaniu lub przed wsadzeniem wymoczyć cebule w roztworze np. Diazol 500 EW;

Poskrzypka liliowa:

  • Uszkodzenie – czerwony chrząszcz z czarnymi nogami; pokryte ciemnym śluzem larwy wyżerają dziury w liściach;
  • Zagrożone rośliny – lilie, szachownica, konwalia majowa, kokoryczka;
  • Zapobieganie – zbieranie złóż jaj, larw i dorosłych chrząszczy;
  • Środki chemiczne – oprysk Decis 2.5 EC, Decis Ogród 0.15 EW, Karate Gold, Mospilan 20 SP, Polysect 005 SL.
Przędziorek chmielowiec, Przędziorek owocowiec:
  • Uszkodzenia – górna powierzchnia liści w plamki srebrzyste i brązowe; na dolnej pojawia się delikatny oprzęd z małymi roztoczami; silnie zaatakowane liści usychają i opadają; Przędziorek owocowiec żyje bez oprzędu na dolnej stronie liści, wyraźnie rzucają się w oczy jego czerwone jaja na gałęziach lub pędach;
  • Zagrożone rośliny – chryzantemy, dalie, hortensje, róże, malwy;
  • Zapobieganie – należy chronić naturalnych wrogów: drapieżne roztocze, pluskwiaki, chrząszcze, gąsieniczniki, złotooki, pryszczarki, biedronki, pająki; trzeba stosować zrównoważone nawożenie, ściółkować, opadłe liście zbierać; często wietrzyć szklarnie i inspekty; starannie pielęgnować kręgi wokół drzew a pnie drzew malować;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać odwarem ze skrzypu, wrotyczu i piołunu lub naparem z czosnku; opylać mączką skalną; dla wzmocnienia roślin stosować gnojówkę z pokrzywy i preparat z glonów;
  • Środki biologiczne – Neudosan, w ostateczności można zastosować zimowe opryskiwanie Promanalem lub piretroidami; w szklarni można użyć zakupionych roztoczy drapieżnych;
Rdza:
  • Uszkodzenia – choroba grzybowa, na liściach pojawiają się rdzawobrunatne plamy;
  • Zagrożone rośliny – róże, malwy, bratki, krokusy, pelargonie, lwie paszcze;
  • Zapobieganie – używać zdrowych odmian, ściółkować, stosować uprawę współrzędną; unikać moczenia liści (deszczownie!);
  • Domowe sposoby ochrony – zbierać i niszczyć chore liście; często powtarzać oprysk odwarem ze skrzypu, w przypadku zaatakowania także naparem z wrotyczu; rozsypywać mączkę skalną
  • Środki biologiczne – SPS, Neudo-Vital;
Rolnice (larwy sówkowatych):
  • Uszkodzenie – szarobrunatne, grube gąsienice żerują nocą na korzeniach, pędach, młodych liściach; gąsienica po dotknięciu zwija się;
  • Zagrożone rośliny –  astry, kwiaty letnie;
  • Zapobieganie – często motyczyć glebę, gąsienice zbierać, sadzić sałatę jako roślinę wabiącą;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać ziemię wokół roślin naparem z wrotyczu lub piołunu, najlepiej wieczorem;
  • Środki biologiczne – preparat z Bacillus thuringiensis;

Skoczek różany:

  • Uszkodzenie – drobne, srebrzyste plamki na liściach, zwłaszcza wzdłuż głównego nerwu;
  • Zagrożone rośliny – róże;
  • Zapobieganie – w przypadku pojawiania się szkodnika w tym samym miejscu często pomaga przesadzenie róży;
  • Domowe sposoby ochrony –  regularnie kontrolować rośliny od maja; przy małej ilości występowania szkodnika można zwalczać zgniatając go przez liście; przy dużym nasileniu należy pędy wyciąć i zniszczyć;
  • Środki chemiczne – oprysk Decis 25EC, Fastac 100EC, Owadofas,  Karate Zeon 050CS, Sumi-Alpha 050EC;

Skoczogony:

  • Uszkodzenie – niewielkie owady; poważne uszkodzenia siewek, zwłaszcza w zbyt wilgotnym podłożu; u starszych roślin szkieletują liście;
  • Zagrożone rośliny – siewki różnych gatunków;
  • Zapobieganie – unikać nadmiernego podlewania roślin; do produkcji rozsady używać świeżego kompostu wysokiej jakości;
  • Środki chemiczne – podlać rośliny np. Decis Ogród 015 EW lub Nomolt 150 SC;

Skorek pospolity:

  • Uszkodzenie – dobrze znany owad; dorosłe owady i larwy wygryzają w płatkach kwiatów otwory;
  • Zagrożone rośliny – dalie;
  • Zapobieganie – skorki spełniają w ogrodach i na działkach pożyteczną rolę, nie należy ich bezwzględnie zwalczać; na grządkach z kwiatami możemy ustawiać na podstawce doniczki wypełnione gazetami lub wiórami drzewnymi; wyłapane skorki możemy przenieść na drzewa;

Sucha zgnilizna bulw i łodyg:

  • Uszkodzenie – żółknięcie zewnętrznych liści, brązowienie i gnicie u podstawy;
  • Zagrożone rośliny – mieczyki;
  • Zapobieganie – usuwanie chorych bulw przed i podczas przechowywania;
  • Domowe sposoby ochrony – zaprawianie bulw przed sadzeniem;
 Szara pleśń:
  • Uszkodzenie – szary nalot pleśni na liściach i owocach; tkanka obumiera, powstają czerwono-brunatne plamy;
  • Zagrożone rośliny – pelargonia, mieczyki, tulipany, narcyzy, cyklameny, piwonie;
  • Zapobieganie – zagrożenie występuje zwłaszcza w wilgotnych latach, pleśń poraża najpierw słabe rośliny; właściwa uprawa gleby, przewiewne stanowisko, ściółkowanie, odporne odmiany i unikanie przenawożenia;
  • Domowe sposoby ochrony – podlewać gnojówką ze skrzypu i pokrzywy, opryskiwać odwarem ze skrzypu; czosnek sadzić jako śródplon, chore rośliny niszczyć, truskawki ściółkować rozdrobnioną słomą;
  • Środki biologiczne – opryskiwać preparatem z glonów, Bio-S, Bio-Blatt, Neudo-Vital;

Ślimaki:

  • Uszkodzenie – wyjadają dziury w płatkach i liściach; zjadają całe młode rośliny;
  • Zagrożone rośliny – dalie, aksamitki, funkie;
  • Zapobieganie – zapory przeciwko ślimakom, tworzenie kręgów wokół roślin z trudnych do pokonania materiałów np. mączki skalnej, popiołu, trocin; regularnie koszenie trawy, pielenie, niszczenie znalezionych skupisk jaj; mechaniczne wzruszanie gleby wokół roślin; podlewanie wyłącznie rano; sadzenie roślin których ślimaki nie tolerują np. bez czarny, floks, krwawnik pospolity, nasturcję, orlika, parzydło leśne, macierzankę piaskową, wilczomlecze, bieluń dziędzierzawę; na grządkach warzywnych majeranek, gorczycę białą, hyzop lekarski, szałwię lekarską, tymianek właściwy, cebulę i czosnek;
  • Domowe sposoby ochrony – pułapki np. piwna, pokrojone ziemniaki;
  • Środki biologiczne – preparat Nemaslug zawierający nicienie;
  • Środki chemiczne – preparaty Anty-Ślimak, Ślimakol, Ślimax – posypujemy nimi tylko ścieżki, działają toksycznie na rośliny;

Śluzownica różana:

  • Uszkodzenie – larwy przypominające małe ślimaki zeskrobują skórkę i miękisz z górnej strony liści;
  • Zagrożone rośliny – róże;
  • Zapobieganie – szkodnik co roku pojawia się na tych samych krzewach, czasami wystarczy tylko przesadzić rośliny;
  • Domowe sposoby ochrony – liście z żerującymi owadami należy usuwać i niszczyć;
  • Środki chemiczne – oprysk np. Confidor 200 SL;
Turkuć podjadek:
  • Uszkodzenie – podgryza korzenie i bulwy, ale zjada także szkodliwe owady i robaki;
  • Zagrożone rośliny – młode i wczesne zasiewy;
  • Zapobieganie – chronić naturalnych wrogów: ryjówki, szpaki, kosy, krety;
  • Domowe sposoby ochrony – rozkopać korytarze, niszczyć gniazda; zakopać równo z ziemią słoiki jako pułapki;
  • Środki biologiczne – Ameisenöl wlany do korytarzy płoszy zwierzęta silnym zapachem; piretroidy stosować tylko w ostateczności, wlewając do korytarzy;
Wciornastki:
  • Uszkodzenie – na liściach pojawiają się jasne, pstrokate plamki, spodnia część liści jest mazista;
  • Zagrożone rośliny – mieczyki, zwłaszcza podczas ciepłej pogody;
  • Zapobieganie – zmianowanie roślin, przewiewne stanowisko, równomierna wilgotność, wczesne terminy siewu;
  • Domowe sposoby ochrony – jesienią należy starannie oczyścić bulwy mieczyków;
  • Środki biologiczne – można zastosować piretroidy, ale najważniejsze są biologiczne zabiegi uprawowe;

Wije:

  • Uszkodzenie – zżerają siewki, wyjadają otwory w korzeniach, zjadają nasiona, przegryzają łodygi;
  • Zagrożone rośliny – różne gatunki;
  • Zapobieganie – chowają się w ściółce i resztkach roślinnych – należy dbać o porządek w ogrodzie;
  • Domowe sposoby ochrony – pułapki pokarmowe – do niewielkich dołków wkładamy kawałki ziemniaków lub marchwi, przykrywamy ziemią; po tygodniu wykopujemy i niszczymy szkodniki;
Zgorzel podstawy łodygi:
  • Uszkodzenie – zgorzel powodują różne infekcje grzybowe, czasem bakteryjne: na szyjce pojawiają się ciemne przewężenia; rośliny w pewnym momencie przewracają się i zamierają;
  • Zagrożone rośliny – głównie siewki i młode rośliny;
  • Zapobieganie – nawozić glebę dojrzałym kompostem i mączką skalną; stosować tylko zdrowy materiał siewny, czyścić pojemniki pod rozsady; nie siać i nie sadzić zbyt gęsto; inspekty wietrzyć i stosować zmianowanie roślin;
  • Domowe sposoby ochrony – glebę i siewki opryskiwać naparem ze skrzypu;
  • Środki biologiczne – opryskiwać preparatem Bio-S i dla wzmocnienia wyciągiem z glonów;

Zgorzel siewek:

  • Uszkodzenie – zamieranie szyjki korzeniowej i łodygi, potem całych roślin;
  • Zagrożone rośliny – wschodzące siewki różnych gatunków;
  • Zapobieganie – utrzymywanie higieny – mycie tac i wielodoniczek przed siewem; nie wysiewanie zbyt gęsto; unikanie nadmiernego podlewania; używanie podłoża specjalnie dla siewek lub kompostu dobrej jakości;
  • Środki biologiczne – dodawać do wody do podlewania preparat miedziowy np. Miedzian;

Ziemiórki:

  • Uszkodzenie – niewielkie ziemiórki; ich larwy mogą podgryzać korzenie, zwłaszcza gdy występują masowo;
  • Zagrożone rośliny – siewki i młode rośliny wielu gatunków
  • Zapobieganie – używanie podłoża dobrej jakości, również do roślin doniczkowych; odseparowanie nowo kupionych roślin w osobnym pomieszczeniu;
  • Domowe sposoby ochrony – żółte tablice lepowe i pułapki wodne w żółtych naczyniach – do wody dodajemy kroplę mydła w płynie lub płynu do naczyń; podlewanie roślin wodą z dodatkiem wody utlenionej;
  • Środki biologiczne – preparaty z drapieżnymi nicieniami;

Zmieniki:

  • Uszkodzenie – pluskwiak, wygryza niewielkie, nieregularne otwory w liściach;
  • Zagrożone rośliny – dalie;
  • Domowe sposoby ochrony – zwalczanie jest bardzo trudne, w uprawach amatorskich nie zaleca się go;
  • Środki chemiczne – oprysk Bulldock 025 EC, Karate Zeon 050 CS;

Zwiot różany:

  • Uszkodzenie – błonkowka; samice w maju i czerwcu składają jaja do wnętrza pędów; larwy żerują wewnątrz, pędy brązowieją i zamierają;
  • Zagrożone rośliny – róże;
  • Domowe sposoby ochrony – wycinanie i niszczenie zaatakowanych pędów;
  • Środki chemiczne – oprysk Owadofos 540 EC, Sumithion Super 1000 EC;
Źródła:
Wikipedia
Wikibooks – Tabela ochrony roślin
Kazimierz Wiech „Ochrona roślin na działkach”
Instagram SpisBlog
Facebook