Choroby i szkodniki cz.2 krzewy owocowe

Choroby, szkodniki i metody ich zwalczania

Atawizm (rewersja) porzeczki:
  • Uszkodzenie – na liściach powstają chlorotyczne plamy, często w kształcie liści dębu; kontury liści ulegają zaokrągleniu, dochodzi do redukcji liczby ząbków na ich brzegach; kwiaty ulegają deformacji;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka;
  • Zapobieganie – chorobę powodują mikroorganizmy przenoszone przez wielkopąkowca porzeczkowego; należy zwalczać wielkopąkowca;
  • Domowe sposoby ochrony – niestety nie ma środków chemicznych czy biologicznych przeciwko tej chorobie; porażone rośliny należy usunąć i spalić, kupować wyłącznie zdrowe sadzonki;
Amerykański mączniak agrestu:
  • Uszkodzenie – porażone pędy pokrywa początkowo jasny, z czasem ciemniejący, wojłokowaty nalot;
  • Zagrożone rośliny – agrest, czarna porzeczka;
  • Zapobieganie – sadzenie odmian odpornych;
  • Domowe sposoby ochrony – wycinanie najbardziej zaatakowanych pędów;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Nimrod 250 EC, Zato 50 WG;, powtarzamy w sierpniu – Zato 50 WG;
Antraktoza (opadzina liści):
  • Uszkodzenie – plamy na początku zielonkawe, potem brunatniejące zaczynają się pojawiać na dolnych liściach, potem choroba wędruje w górę; w lipcu porażone liście zaczynają masowo opadać;
  • Zagrożone rośliny – agrest, porzeczki, borówka wysoka;
  • Zapobieganie – sadzenie odmian o wysokiej odporności;
  • Środki chemiczne – w maju opryskujemy borówkę wysoką, powtarzamy w czerwcu – Polyversum WP, Signum 33 WG, Switch 62,5 WG; w czerwcu opryskujemy porzeczkę i agrest – Zato 50 WG, Signum 33 WG;
Biała plamistość liści porzeczek:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa; na liściach drobne, kanciaste, kilkumilimetrowe plamy, początkowo brunatne, później szare; plamy łączą się ze sobą, a liście masowo opadają;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka, agrest;
  • Zapobieganie – jesienią usuwamy i palimy opadające liście;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Zato 50 WG, Signum 33 WG;
Biała plamistość liści truskawek:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa; na liściach białe plamki z fioletową obwódką których ilość z czasem wzrasta, doprowadzając do zamierania rośliny;
  • Zagrożone rośliny – truskawki, poziomki;
  • Zapobieganie – sadzenie odmian odpornych lub mało podatnych;
  • Domowe sposoby ochrony – porażone liście należy niszczyć, a następnie wykonać oprysk chemiczny;
  • Środki chemiczne – oprysk Domark 100 EC, Sadoplon 75 WP, Signum 33 WG, Topsin M 500 SC, Zato 50 WG;
Brzęczak porzeczkowy:
  • Uszkodzenie – błonkówka; larwy zjadają liście pozostawiając tylko ogonki liściowe;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka, agrest;
  • Domowe sposoby ochrony – przy niewielkiej liczbie owadów można je zbierać i niszczyć;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;
Kistnik malinowiec:
  • Uszkodzenie – niewielki chrząszcz; wczesną wiosną żeruje na liściach pozostawiając podłużne otwory; wygryza okrągłe otwory w pąkach kwiatów; larwy żerują wewnątrz owoców;
  • Zagrożone rośliny – malina;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC;
Krocionogi:
  • Uszkodzenie – żywią się martwą materią organiczną i dopiero w przypadku jej braku żerują na roślinach i owocach;
  • Zagrożone rośliny – truskawka;
  • Zapobieganie – najważniejsze jest nawożenie kompostem; rośliny można opylać mączką skalną;
  • Domowe sposoby ochrony – można wyłapywać nadmiar krocionogów pod przewrócone doniczki lub połówki od ziemniaków;
  • Środki biologiczne – krocionogi głównie są pożyteczne, gdyż mają udział w tworzeniu próchnicy; jedynie w przypadku wilgotnych lat mogą stać się plagą;
Krzywik maliniaczek:
  • Uszkodzenie – niewielki motyl; gąsienica wygryza wczesną wiosną podstawę pąków liściowych, powodując ich zamieranie; następnie wgryza się do rdzenia pędu i tam przepoczwarza;
  • Zagrożone rośliny – malina;
  • Zapobieganie – zazwyczaj atakuje zaniedbane, zbyt gęsto posadzone krzewy;
  • Domowe sposoby ochrony – jeśli nie występuje masowo, zwalczanie nie jest konieczne;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC;
Kwieciak malinowiec:
  • Uszkodzenie – ryjkowiec, składa jaja w pąki kwiatowe i przekłuwa szypułki kwiatowe, pąki zasychają i opadają;
  • Zagrożone rośliny – truskawka, malina, jeżyna;
  • Zapobieganie – ściółkowanie wiosną liśćmi paproci;
  • Domowe sposoby ochrony – chore pąki usuwać, opryskiwać rośliny i glebę po zbiorach naparem z wrotyczu;
  • Środki biologiczne – piretrody, z reguły jednak w biologicznych ogrodach ich się nie stosuje;
  • Środki chemiczne –w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC;
Larwy chrząszczy:
  • Uszkodzenie – uszkadzają korzenie krzewów; mogą wgryzać się w łodygi truskawek;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka, agrest, malina, truskawka;
  • Zapobieganie – w przypadku krzewów zwalczanie najczęściej nie jest konieczne; w przypadku zaatakowania truskawek przekopując ziemię pod posadzenie roślin trzeba wybierać i niszczyć owady;
Mączniak prawdziwy:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, rozprzestrzenia się podczas słonecznej pogody; na liściach pojawia się mączysty nalot, przedwcześnie zasychają;
  • Zagrożone rośliny –  agrest, winorośl, truskawka;
  • Zapobieganie – stosować odmiany odporne, na przewiewnym stanowisku; chore części roślin od razu usuwać i niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – zapobiegawczo opryskiwać naparem ze skrzypu, czosnku; opryskiwać roztworem siarczku potasu i mydła;
  • Środki biologiczne – przy porażeniu opryskiwać preparatem Bio-S, Bio-Blatt, Mehltaumittel lub Milsana;
  • Środki chemiczne – w maju opryskujemy winorośl, powtarzamy w czerwcu – Siarkol Bis 80 WG, Topas 100 EC, Kendo 50 EW, w lipcu i w sierpniu – Siarkol Bis 80 WG, Kendo 50 EW;
Mączniak rzekomy:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa atakująca w lata mokre; na górnej stronie liści występują biało-żółte plamy pleśni, na stronie dolnej białoszary nalot grzybni;
  • Zagrożone rośliny – winorośl;
  • Zapobieganie – spulchniać glebę, dbać o przewiewne stanowisko, stosować odporne odmiany; chore części roślin bezzwłocznie niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – podlewać gnojówką z pokrzywy, zapobiegawczo opryskiwać naparem ze skrzypu;
  • Środki biologiczne – zapobiegawczo można zastosować Bio-S, preparat z glonów lub Neudo-Vital;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk, powtarzamy w czerwcu – Ridomil Gold MZ Pepite 67,8 WG;
Mszyca porzeczkowa:
  • Uszkodzenie – tworzy kolonie w wierzchołkowej części pędów, powodując zwijanie i kurczenie się liści, tworząc jakby zbite gniazda; podobne uszkodzenia na agreście powoduje mszyca agrestowa;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka;
  • Domowe sposoby ochrony – wycinanie i niszczenie zaatakowanych pędów;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;
Mszyca porzeczkowo-czyściecowa:
  • Uszkodzenie – powoduje deformację liści, ich powierzchnia jest pofalowana, z wybrzuszeniami, zabarwionymi żółtawo lub czerwono-fioletowo; kolonie żółtych mszyc żerują po spodniej stronie liścia do końca czerwca;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka;
  • Domowe sposoby ochrony – w maju wycinanie i niszczenie zaatakowanych pędów;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;
Nicienie:
  • Uszkodzenie – wyrośla na pędach, korzeniach, liściach; korzenie zamierają;
  • Zagrożone rośliny – rośliny ozdobne (nicienie pędowe na floksach), róża na piaszczystych glebach, maliny, truskawka, ziemniak, marchew, pietruszka;
  • Zapobieganie –  uprawa współrzędna, ściółkowanie, odchwaszczanie, chore części roślin należy niszczyć, najlepiej spalać;
  • Domowe sposoby ochrony – uprawa aksamitki i nagietka przeciwko nicieniom korzeniowym
  • Środki biologiczne – Gartendoktor
Opuchlak truskawkowiec:
  • Uszkodzenie – chrząszcz; dorosłe wyjadają w liściach podłużne otwory, larwy podgryzają korzenie;
  • Zagrożone rośliny – truskawka;
  • Zapobieganie – zbieranie i niszczenie larw podczas przekopywania ziemi przed sadzeniem roślin;
  • Środki biologiczne – preparaty zawierające nicienie np. Larvanem lub Nemasys F;
  • Środki chemiczne – wykonać oprysk Durban 480 EC, Mospilan 20 SP lub Nurelle D 550 EC i po 14 dniach zabieg powtórzyć;
 Owocnica porzeczkowa:
  • Uszkodzenie – błonkówka; larwy żerują wewnątrz owoców, które są większe od zdrowych, nieco nabrzmiałe i kanciaste;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka;
  • Domowe sposoby ochrony – występuje rzadko, zazwyczaj nie ma potrzeby zwalczania;
Plamiec agreściak:
  • Uszkodzenie – motyl z rodziny miernikowcowatych; gąsienice zjadają liście, w skrajnych przypadkach doprowadzając do gołożeru;
  • Zagrożone rośliny – agrest, porzeczka;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk wczesną wiosną, zaraz po pojawieniu się gąsienic – Basudin 25 EC; przy dużej liczebności gąsienic zabieg powtarzamy w lipcu i sierpniu;
Plamistość liści:
  • Uszkodzenie – infekcja grzybowa lub bakteryjna, na liściach powstają różnorodne plamy, często liście zamierają
  • Zagrożone rośliny – truskawka;
  • Zapobieganie – uprawa współrzędna; usuwać od razu źródła infekcji, chore liście spalać
  • Domowe sposoby ochrony – pomidory po posadzeniu opryskiwać chudym mlekiem przez trzy dni z rzędu; rośliny zamgławiać często naparem ze skrzypu podczas wilgotnej pogody;
  • Środki biologiczne – Bio-S, Neudo-Vital;
Przędziorek chmielowiec, Przędziorek owocowiec:
  • Uszkodzenia – górna powierzchnia liści w plamki srebrzyste i brązowe; na dolnej pojawia się delikatny oprzęd z małymi roztoczami; silnie zaatakowane liści usychają i opadają; Przędziorek owocowiec żyje bez oprzędu na dolnej stronie liści, wyraźnie rzucają się w oczy jego czerwone jaja na gałęziach lub pędach;
  • Zagrożone rośliny – truskawka, krzewy jagodowe, porzeczki, agrest, malina, winorośl;
  • Zapobieganie – należy chronić naturalnych wrogów: drapieżne roztocze, pluskwiaki, chrząszcze, gąsieniczniki, złotooki, pryszczarki, biedronki, pająki; trzeba stosować zrównoważone nawożenie, ściółkować, opadłe liście zbierać; często wietrzyć szklarnie i inspekty; starannie pielęgnować kręgi wokół drzew a pnie drzew malować;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać odwarem ze skrzypu, wrotyczu i piołunu lub naparem z czosnku; opylać mączką skalną; dla wzmocnienia roślin stosować gnojówkę z pokrzywy i preparat z glonów;
  • Środki biologiczne – Neudosan, w ostateczności można zastosować zimowe opryskiwanie Promanalem lub piretroidami; w szklarni można użyć zakupionych roztoczy drapieżnych;
  • Środki chemiczne – w maju opryskujemy winorośl – Ortus 05 SC, powtarzamy w lipcu i w sierpniu – Ortus 05 SC, Afik, Siltac EC;
Pryszczarek malinowiec:
  • Uszkodzenie – larwy żerują wewnątrz pędów powodując powstawanie niewielkich wyrośli (galasów);
  • Zagrożone rośliny – malina;
  • Domowe sposoby ochrony – do końca maja usuwanie i niszczenie zaatakowanych pędów;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC;
Pryszczarek namalinek łodygowy:
  • Uszkodzenie – owad składa jaja w miejscach uszkodzenia pędów; żerujące larwy pogłębiają uszkodzenia, co może prowadzić do dodatkowej infekcji grzybowej;
  • Zagrożone rośliny – malina;
  • Domowe sposoby ochrony – usuwanie i niszczenie zaatakowanych pędów;
  • Środki chemiczne – oprysk po wystąpieniu szkodnika Patriot 100 EC;
Pryszczarek porzeczkowiak liściowy:
  • Uszkodzenie – owady składają jaja w wierzchołkowe liście; larwy żerując powodują marszczenie i zwijanie się liści;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka, agrest;
  • Zapobieganie – glebę wokół krzewów należy wzruszyć, aby zniszczyć larwy które zeszły na zimowanie;
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne zbieranie i niszczenie zaatakowanych liści;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Calypso 480 SC;
Pryszczarek porzeczkowiec pędowy:
  • Uszkodzenie – samice składają jaja w uszkodzenia pędów; larwy żerując pogłębiają je, mogą dodatkowo doprowadzić do infekcji grzybowej;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka;
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne usuwanie uszkodzonych pędów;
  • Środki chemiczne – oprysk przed kwitnieniem –  Karate Zeon 050 SC, Calypso 480 SC;
Przeziernik malinowiec:
  • Uszkodzenie – samice składają jaja w uszkodzenia pędów; larwy żerując pogłębiają je, mogą dodatkowo doprowadzić do infekcji grzybowej;
  • Zagrożone rośliny – malina:
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne usuwanie uszkodzonych pędów;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Calypso 480 SC;
Przeziernik porzeczkowiec:
  • Uszkodzenie – niewielki motyl; gąsienice żerują wewnątrz pędów (od lata jednego roku do maja następnego) wyjadając rdzeń w wyniku czego pędy lub ich fragmenty zasychają;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka, agrest;
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne wiosenne cięcie oraz usuwanie i niszczenie wszystkich słabiej rozwijających się i zasychających pędów;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP; w czerwcu – Calypso 480 SC;
Rdza:
  • Uszkodzenia – choroba grzybowa, na liściach pojawiają się rdzawobrunatne plamy;
  • Zagrożone rośliny – porzeczka;
  • Zapobieganie – używać zdrowych odmian, ściółkować, stosować uprawę współrzędną; unikać moczenia liści (deszczownie!);
  • Domowe sposoby ochrony – zbierać i niszczyć chore liście; często powtarzać oprysk odwarem ze skrzypu, w przypadku zaatakowania także naparem z wrotyczu; rozsypywać mączkę skalną
  • Środki biologiczne – SPS, Neudo-Vital;
Rdza wejmutkowo-porzeczkowa:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, na dolnej stronie liści porzeczek powstają żółte, później rdzawo-brunatne plamy i pęcherzyki, liście opadają; żywicielem pośrednim są sosny, mające na korze pęcherzykowate i pomarańczowe utwory;
  • Zagrożone rośliny – czarna porzeczka;
  • Zapobieganie – unikać sąsiedztwa sosen, sadzić piołun; chore liście wcześnie zrywać i niszczyć; dbać o przewiewne stanowisko;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać wiosną odwarem z piołunu, często naparem ze skrzypu;
  • Środki biologiczne – Bio-S, Neudo-Vital
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Zato 50 WG, Signum 33 WG, powtarzamy w sierpniu – Zato 50 WG;
Roztocz truskawkowy:
  • Uszkodzenie – roztocz; nakłuwają najmłodsze liście które bieleją, żółkną i deformują się; niszczą w ten sposób stożek wzrostu rośliny;
  • Zagrożone rośliny – truskawka;
  • Zapobieganie – nie należy pobierać sadzonek z roślin już owocujących na których może żerować roztocz;
  • Domowe sposoby ochrony – jeżeli szkodnik wystąpi nie ma możliwości zwalczenia go przed zbiorami; po zbiorach należy skosić wszystkie liście;
  • Środki chemiczne – po wystąpieniu szkodnika – Ortus 05 SC; dodatkowo po zbiorach można zastosować dwukrotnie, w odstępie 7 dni Sanmite 20 WP;
 Szara pleśń:
  • Uszkodzenie – szary nalot pleśni na liściach i owocach; tkanka obumiera, powstają czerwono-brunatne plamy;
  • Zagrożone rośliny – winorośl, truskawka, malina, borówka wysoka, porzeczka, agrest;
  • Zapobieganie – zagrożenie występuje zwłaszcza w wilgotnych latach, pleśń poraża najpierw słabe rośliny; właściwa uprawa gleby, przewiewne stanowisko, ściółkowanie, odporne odmiany i unikanie przenawożenia;
  • Domowe sposoby ochrony – podlewać gnojówką ze skrzypu i pokrzywy, opryskiwać odwarem ze skrzypu; czosnek sadzić jako śródplon, chore rośliny niszczyć, truskawki ściółkować rozdrobnioną słomą;
  • Środki biologiczne – opryskiwać preparatem z glonów, Bio-S, Bio-Blatt, Neudo-Vital;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk maliny, powtarzamy w czerwcu – Polyversum WP + Protector; Mythos 300 SC, Signum 33 WG; borówkę wysoką opryskujemy w maju, powtarzamy w czerwcu – Polyversum WP, Signum 33 WG, Switch 62,5 WG; w czerwcu opryskujemy porzeczkę i agrest – Switch 62,5 WG; w czerwcu opryskujemy winorośl – Roval Aquaflo 500 SC, Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC, powtarzamy w lipcu – Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
Szpeciel winoroślowiec:
  • Uszkodzenie – mikroskopijny roztocz; żeruje w liściach powodując powstawanie na ich powierzchni wypukłości, a po spodniej stronie początkowo jasnej, a później brązowej pilśni;
  • Zagrożone rośliny – winorośl;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w sierpniu – Ortus 05 SC;
Wielkopąkowiec porzeczkowy:
  • Uszkodzenie – mikroskopijny roztocz; atakuje pąki już jesienią w wyniku czego nabrzmiewają; wiosną rozwijają się tylko częściowo i przyjmują kształt główek kapusty, liście są zdeformowane, krótkie i zbrązowiałe;
  • Zagrożone rośliny – czarna porzeczka;
  • Zapobieganie – kupowanie zdrowych krzewów pochodzących z wykwalifikowanych szkółek;
  • Domowe sposoby ochrony – jeżeli krzew jest zaatakowany w niewielkim stopniu wyciąć wiosną pąki lub pędy zaatakowane przez szkodnika; mocno zaatakowane rośliny wykopać i spalić;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Ortus 05 SC;
Zamieranie pędów malin:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, na pędach pojawiają się fioletowe lub czerwono-brunatne plamy, następnego roku kora pęka a pędy zamierają;
  • Zagrożone rośliny – maliny;
  • Zapobieganie – maliny należy traktować jako rośliny leśne, którymi są w istocie: wymagają kwaśnego odczynu gleby, ściółkowania liśćmi, słomą ewentualnie korą, wilgotności; należy także unikać gęstego stanu roślin i regularnie wycinać porażone pędy;
  • Domowe sposoby ochrony – na początku zaobserwowania choroby należy zacząć na zmianę opryskiwać rośliny co 14 dni odwarem ze skrzypu, odwarem z pokrzywy i odwarem z rumianku zmieszanymi z niewielką ilością naparu z wrotyczu; w cięższych przypadkach można zmienić stanowisko dla roślin;
  • Środki biologiczne – zapobiegawczo można zastosować wiosną i jesienią Preicobakt, Bio-Baumstrich, Neudosan;
  • Środki chemiczne – oprysk – Mythos, Rovral, Signum, Teldor, Sadoplon, Switch.
Źródła:
Świat Kwiatów – Plamiec agreściak
Wymarzony Ogród – Choroby truskawek,Choroby malin
Wikibooks – Tabela ochrony roślin
Kazimierz Wiech „Ochrona roślin na działkach”
„Kalendarz ogrodniczy 2017. Mój piękny ogród”
„Kalendarz ogrodnika 2017. Mam ogród”
„Przepis na Ogród. Ochrona roślin” wydanie specjalne 4/2016
Zdjęcia: Pixabay
Instagram SpisBlog
Facebook