Choroby i szkodniki cz.1 drzewa owocowe

Choroby, szkodniki i metody ich zwalczania

Bawełnica korówka:
  • Uszkodzenie – pod wełnistym, białym, woskowym nalotem brązowe mszyce, po zgnieceniu wydziela się brunatnoczerwony sok; mszyce uszkadzają korę i powodują tworzenie się narośli;
  • Zagrożone rośliny – głównie jabłoń; rzadziej grusze, pigwa;
  • Zapobieganie – sadzić odporne odmiany, pielęgnować korę i pień; chronić bleskotki! krąg wokół drzewa obsiewać nasturcją;
  • Domowe sposoby ochrony – czyścić korę szczotką, wycinać zaatakowane gałęzie, opryskiwać wyciągiem z paproci lub roztworem mydła ze spirytusem; staranne zabezpieczanie powstałych ran;
  • Środki biologiczne – Preicobakt, Bio-Baumanstrich, stosować przed pękaniem pąków, gdyż zagrożone są pożyteczne organizmy, np. pszczoły; w zimie opryskiwać Promanalem lub Neudosanem;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP + Slippa; powtarzamy oprysk w maju – Mospilan 20 SP i w sierpniu – Mospilan 20 SO + Slippa;
Biała plamistość liści gruszy:
  • Uszkodzenie – na liściach powstają początkowo brązowe, kilkumilimetrowe plamki, których środkowa część stopniowo szarzeje; przy silnym opanowaniu liści, zwłaszcza na odmianach wrażliwych, plamy mogą zlewać się ze sobą, a liście opadać;
  • Zagrożone rośliny – grusza;
  • Zapobieganie – sadzenie mało wrażliwych odmian;
  • Domowe sposoby ochrony – jeżeli choroba wystąpiła w danym roku, jesienią należy dokładnie wygrabić opadłe liście i je spalić;
  • Środki biologiczne – zwalczanie należy prowadzić po kwitnieniu preparatami do zwalczania parcha gruszy;
Brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych i pestkowych:
  • Uszkodzenie – rozpowszechniona choroba grzybowa, wierzchołki pędów zasychają, na owocach pojawiają się żółtobrunatne pierścienie, owoce ulegają mumifikacji;
  • Zagrożone rośliny – drzewa owocowe pestkowe i ziarnkowe;
  • Zapobieganie – sadzić pod drzewami chrzan; chore owoce i gałęzie niszczyć; nie pozostawiać na drzewach owocowych mumii;
  • Domowe sposoby ochrony – podczas kwitnienia opryskiwać naparem z chrzanu;
  • Środki biologiczne – zapobiegawczo i przy pierwszych objawach opryskiwać preparatem Bio-S; w ostateczności można zastosować preparaty miedziowe podczas kwitnienia, ze względu jednak na szkody ekologiczne, nie zaleca się ich;
  • Środki chemiczne – w kwietniu i w maju wykonujemy oprysk czereśni, wiśni, śliwy, moreli i brzoskwini – Signum 33 WG, Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC; w maju opryskujemy grusze – Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
Dziurkowatość liści drzew pestkowych:
  • Uszkodzenie – na liściach początkowo jasnozielone potem ciemniejące plamy z czerwonobrunatną obwódką; z czasem tkanka w miejscu plam zamiera i wykrusza się, co jest powodem dziurkowatości liści;
  • Zagrożone rośliny – czereśnie, wiśnie, śliwy, brzoskwinie, morele;
  • Zapobieganie – zwalczanie najczęściej nie jest potrzebne;
  • Środki chemiczne – w maju i w lipcu wykonujemy oprysk śliw – Topsin M 500 SC, czereśni i wiśni – Topsin M 500 SC, Syllit 65 WP, moreli – Topsin M 500 SC;
 Drobna plamistość liści drzew pestkowych:
  • Uszkodzenie – na początku czerwca na górnej stronie liści pojawiają się niewielkie brunatne plamki, a na dolnej szarozielone, zmieniające się podczas deszczowej pogody w białoszare kopczyki, które są źródłem zarodników; liście przedwcześnie żółkną i opadają, tak że już w lipcu drzewa mogą być całkowicie ogołocone;
  • Zagrożone rośliny – wiśnia, szczególnie odmiana Łutówka;
  • Domowe sposoby ochrony – jeżeli choroba wystąpiła w danym roku, dokładne grabienie i palenie liści jesienią;
  • Środki biologiczne – w okresie opadania liści opryskać dokładnie całą koronę drzewa 5% roztworem mocznika; opryskujemy też już opadłe liście;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Carpene 65 WP; w maju powtarzamy oprysk – Topsin M 500 SC, Syllit 65 WP;
Gorzka zgnilizna jabłek:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa występująca na dojrzałych jabłkach i gruszkach pod koniec okresu ich przechowywania; początkowo na powierzchni skórki pojawiają się małe, brunatne plamki, szybko powiększające się, z czasem pokrywające całą powierzchnię owocu;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, grusza;
  • Zapobieganie – przechowywanie owoców w odpowiednich warunkach (temperatura, wilgotność), nie przeznaczać do przechowywania owoców uszkodzonych; kontrolować zbiory, od razu usuwać te ze zmianami chorobowymi;
  • Środki biologiczne – we wrześniu opryskujemy jabłoń i gruszę – Boni Protect – preparat biologiczny, opryskujemy w ciągu 5 ostatnich tygodni przed zbiorem;
  • Środki chemiczne – w maju opryskać gruszę – Topsin M 500 SC, w sierpniu – Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC;
Guzowatość korzeni:
  • Uszkodzenie – na szyjce korzeniowej, na korzeniu głównym i na korzeniach bocznych powstają guzowate narośle będące wynikiem rozwoju bakterii;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie gatunki drzew owocowych;
  • Zapobieganie – nie kupować i nie przeznaczać do sadzenia podkładek i młodych drzewek które mają opisane uszkodzenia; nie uszkadzać korzeni starszych drzew podczas zabiegów pielęgnacyjnych;
  • Domowe sposoby ochrony – chorobie tej należy zapobiegać, nie ma skutecznych metod zwalczania; jeżeli wystąpiła chore rośliny należy usunąć i nie sadzić w tym miejscu innych roślin sadowniczych przez 5-6 lat;
 Kędzierzawość liści:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, liście są pofałdowane i skędzierzawione, pędy natomiast zniekształcone;
  • Zagrożone rośliny – brzoskwinia, czasami morela;
  • Zapobieganie – stosować kompost i ściółkę wokół drzewa, uprawiać tam nasturcję i czosnek; niszczyć bezzwłocznie chore liście;
  • Domowe sposoby ochrony – jesienią opryskiwać drzewa i glebę naparem ze skrzypu i gnojówką z pokrzywy;
  • Środki biologiczne – jesienią opryskiwać preparatem Bio-S lub Neudo-Vital, zimą można zastosować wodę szklaną;
  • Środki chemiczne – oprysk w okresie bezlistnym: Miedzian 50 WP, Syllit 65 WP, Carpene 65 WP; w okresie opadania liści (październik-listopad) opryskujemy brzoskwinię – Miedzian 50 WP, Syllit 65 WP, Carpene 65 WP;
Kuprówka rudnica, Pierścienica nadrzewka, Brudnica nieparka, Znamionówka tarniówka:
  • Uszkodzenie – motyle których gąsienice, jeżeli wystąpią licznie, mogą w skrajnym przypadku doprowadzić drzewa do gołożeru; kuprówka rudnica, zimująca w postaci gąsienic rozpoczyna żerowanie wiosną od zjadania rozwijających się pąków; pozostałe gatunki zimują w formie jaj, zżerają liście później;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie gatunki drzew owocowych;
  • Zapobieganie – zimą zbieramy zimowe gniazda kuprówki rudnicy i złoża jaj brudnicy nieparki (żółte, „filcowe” poduszeczki), wiosną skupiska gąsienic pierścienicy nadrzewki;
  • Środki biologiczne – gąsienice znamionówki tarniówki zwalczamy preparatami bakteryjnymi w okresie różowego pąka jabłoni;
  • Środki chemiczne – brudnica nieparka – po wylęgnięciu gąsienic zastosować oprysk: Foschlor płynny 25, Propotox płynny M, Owadofox płynny 50, Winylofox płynny 50; pierścienica nadrzewka – niszczymy jaja w okresie, gdy na drzewach są zielone pąki: Karbolina, DNK, Krezotol sodowy 50, przed kwitnieniem drzew trujemy młode gąsienice: Owadofos płynny, Gardona 24 EC, Protox M płynny, Dipel; kuprówka rudnica – oprysk Karate Zeon 050 CS po wylęgu lub w jego trakcie przy temp. powyżej 20 st C; znamionówka tarniówka – oprysk Karate Zeon 050 CS po wylęgu lub w jego trakcie przy temp. powyżej 20 st C;
Kwieciak gruszowiec:
  • Uszkodzenie – niewielki chrząszcz (ok 4mm) z poprzeczną popielatą przepaską na grzbiecie; występuje przede wszystkim na starych, zaniedbanych drzewach oraz tych, na których w poprzednich latach nie zauważono jego żerowania; larwa wyjada wnętrze pąka zimowego który zasycha;
  • Zagrożone rośliny – grusza;
  • Zapobieganie – systematyczne usuwanie wiosną zaatakowanych pąków zimowych;
  • Domowe sposoby ochrony – na wiosnę zakładać na pnie opaski chwytne z tektury falistej i niszczyć złapane chrząszcze;
  • Środki chemiczne – Karate Zeon 050 CS, Decis 2,5 EC;
Kwieciak jabłkowiec:
  • Uszkodzenie – przypomina kwieciaka gruszowca, na grzbiecie ma popielatą przepaskę w kształcie litery V; larwa wyjada wnętrze i przechodzi rozwój wewnątrz jednego pąku kwiatowego; już wczesną wiosną larwy nacinają pąki powodując wypływanie kropel soku, „płacz pąków”:
  • Zagrożone rośliny – jabłoń;
  • Zapobieganie – w słoneczne, ciepłe dni (temp. powyżej 10st C) strząsanie kwieciaka jabłkowca na płachtę rozciągniętą pod drzewem; po kwitnieniu zbieranie i niszczenie zaatakowanych pąków;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; w czerwcu – Sherpa 100 EC;

choroby i szkodniki

 

Leukostomoza drzew pestkowych:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa rozwijająca się na drzewach w sposób przewlekły lub gwałtowny; gwałtowny rozwój spotykany jest najczęściej na młodych morelach – w krótkim czasie liście więdną, na powierzchni kory pojawiają się liczne nekrozy, spękania i wycieki gumy, drzewo zamiera; forma przewlekła trwa kilka lat i jest łatwiejsza w leczeniu;
  • Zagrożone rośliny – morela, brzoskwinia, śliwa, wiśnia, czereśnia;
  • Zapobieganie – ważny jest wybór odpowiedniego stanowiska do sadzenia drzew; właściwa pielęgnacja: nawadnianie, nawożenie; czyszczenie narzędzi po cięciu i zabezpieczanie ran;
  • Domowe sposoby ochrony – pędy z objawami choroby należy wycinać i palić;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk czereśni i wiśni – Topsin M 500 SC, Syllit 65 WP, moreli – Topsin M 500 SC;
Mączniak jabłoni:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa; zimuje w pąkach, wiosną atakuje najmłodsze rozwijające się liście, które nie rozwijają się lub rozwijają częściowo, a ich powierzchnię pokrywa białoszary, mączysty nalot;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń;
  • Zapobieganie – sadzić odmiany odporne na mączniaka;
  • Domowe sposoby ochrony – wiosną wycinać i palić porażone przez chorobę pędy;
  • Środki chemiczne – w kwietniu opryskujemy odmiany wrażliwe – Zato 50 WG + Antracol 70 WG, Nimrod 250 EC, Kendo 50 EW; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami;
 Mączniak prawdziwy:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, rozprzestrzenia się podczas słonecznej pogody; na liściach pojawia się mączysty nalot, przedwcześnie zasychają;
  • Zagrożone rośliny – różne drzewa owocowe;
  • Zapobieganie – sadzić odmiany odporne, na przewiewnym stanowisku; chore części roślin od razu usuwać i niszczyć;
  • Domowe sposoby ochrony – zapobiegawczo opryskiwać naparem ze skrzypu, czosnku; opryskiwać roztworem siarczku potasu i mydła;
  • Środki biologiczne – przy porażeniu opryskiwać preparatem Bio-S, Bio-Blatt, Mehltaumittel lub Milsana;
  • Środki chemiczne – w czerwcu i w lipcu opryskujemy grusze – Kendo 50 EW;
Miodówka gruszowa czerwonawa:
  • Uszkodzenie – wiosną postacie dorosłe wysysają soki z liści, które nie rozwijają się, skręcają, a po kilku tygodniach czernieją;
  • Zagrożone rośliny – grusza;
  • Domowe sposoby ochrony – zrywanie i niszczenie zaatakowanych liści na których szkodnik składa setki jaj przypominających żółty pyłek kwiatowy;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; w czerwcu – Dimilin 480 SC, Mospilan 20 SP; w sierpniu – Mospilan 20 SP;
Miodówka jabłoniowa:
  • Uszkodzenie – larwy żerują od wczesnej wiosny i wydalają obficie rosę miodową która zlepia zaatakowane części rośliny; liście marszczą się, a kwiaty nie rozwijają i brązowieją;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń;
  • Zapobieganie – zazwyczaj zwalczanie nie jest konieczne, owad ten bardzo rzadko występuje masowo;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; w czerwcu – Sherpa 100 EC;
Misecznik śliwowy i inne gatunki miseczników:
  • Uszkodzenie – pluskwiaki wysysające soki; przy bardzo licznym ich występowaniu może dochodzić do deformacji i zamierania pędów;
  • Zagrożone rośliny – śliwa;
  • Środki biologiczne – w marcu przy temp. powyżej 12 st C opryskujemy śliwę – Promanal 60 EC, Cactane 800 EC;
  • Środki  chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP + Slippa;
Mszyce:
  • Uszkodzenie – spiralne zwijanie się liści, kolonie szkodników na spodniej stronie liścia, czarne plamy spowodowane rozwojem chorób grzybowych; w przypadku mszycy jabłoniowo-szczawiowej zaginanie liści do środka, pofalowanie, karminowe zabarwienie;
  • Zagrożone rośliny – śliwa, jabłoń;
  • Zapobieganie – usuwanie z sadu chwastów które często są żywicielami mszyc;
  • Domowe sposoby ochrony – w przypadku mszycy jabłoniowo-szczawiowej zrywanie i niszczenie zaatakowanych liści;
  • Środki biologiczne – oprysk wywarem z cebuli i czosnku, mniszka lekarskiego, tytoniu;
  • Środki chemiczne – przy masowym występowaniu w poprzednim roku wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP, powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami;  w kwietniu opryskujemy śliwy – Mospilan 20 SP + Slippa; w maju opryskujemy jabłonie – Mospilan 20 SP; w czerwcu opryskujemy różne drzewa – Sherpa 100 EC;
Naliściaki:
  • Uszkodzenie – niewielkie chrząszcze; wiosną żerują wzdłuż brzegów blaszek liściowych wygryzając niewielkie, często zatokowate otwory; naliściak pączkojad wyjada wiosną wnętrza pąków kwiatowych;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie drzewa owocowe;
  • Zapobieganie – zwalczanie naliściaków najczęściej nie jest konieczne;
Namiotnik:
  • Uszkodzenie – na pąkach, liściach ślady żerowania; małe gąsienice roją się w oprzędzie na liściach;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, pigwa, śliwa;
  • Zapobieganie – ochrona ptaków oraz gąsieniczników; do wrogów należą także drapieżne pluskwiaki i mucha rączyca;
  • Domowe sposoby ochrony – wycinać gałęzie z oprzędami, strząsać gąsienice; zmywać silnym strumieniem wody; zamgławiać roztworem spirytusowo-mydlanym;
  • Środki biologiczne – smarować pnie preparatami Preicobakt, Bio-Baumanstrich jesienią i wiosną; przy silnym zaatakowaniu opryskiwać preparatem z Bacillus thuringiensis, najlepiej przed zagęszczeniem liści;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; w czerwcu – Sherpa 100 EC;
Nasionnica trześniówka:
  • Uszkodzenie – larwy występują w miąższu, owoce gniją; szkodnik występuje w zasadzie tylko w łagodnym klimacie;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie odmiany czereśni, zwłaszcza podczas ciepłej pogody, jedynie odmiany wczesne są mniej atakowane;
  • Zapobieganie – sadzić wczesne odmiany czereśni, uszkodzone owoce od razu zebrać i zniszczyć; ściółkowany krąg wokół drzewa sprzyja jego odporności;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać naparem z piołunu około 3 tygodnie po kwitnieniu, co zapobiega składaniu jaj, jest to jednak możliwe tylko dla małych drzew;
  • Środki biologiczne – żółte tablice lepowe rozwieszać do okresu lotu, między majem a lipcem;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Calypso 480 SC, Mospilan 20 SP;
Nornik polny, nornice, karczownik ziemnowodny:
  • Uszkodzenie – gryzonie; przegryzione korzenie (karczownik), obgryziona kora u podstawy młodych drzewek (nornik), obgryzione gałęzie (nornica);
  • Zagrożone rośliny – wszystkie gatunki drzew owocowych;
  • Zapobieganie – nie stwarzać szkodnikom korzystnych warunków rozwoju – utrzymywać pod drzewami czarny ugór, regularnie plewić, nie stosować zbyt grubej warstwy ściółki;
  • Domowe sposoby ochrony – sadzenie roślin odstraszających: wilczomlecz, czosnek, ułudka, nostrzyk, gorczyca, mięta, rumianek i czarna porzeczka; do nor i wlotów podziemnych korytarzy wkładać można gałęzie tui, liście orzecha włoskiego lub ząbki czosnku; gryzonie odstrasza również czarny bez (ścinać 10-15 cm pędy w czasie kwitnienia i wysuszyć); gałęzie bzu lub roztarte liście wkłada się do nory, gdy jest to mało skuteczne zaleca się wlanie do nor przefermentowany wyciąg z liści bzu czarnego wraz liśćmi (nie rozcieńczony); w ogrodzie ustawiać wysokie tyczki z poprzeczną belką, stanowiące dogodne miejsca obserwacji dla drapieżnych ptaków.
  • Środki biologiczne – można zastosować odstraszacze akustyczne emitujące dźwięki o różnej tonacji;

ochrona roślin

 

Osnuja gruszowa:
  • Uszkodzenie – larwy żerują gromadnie, zjadają liście, a miejsca występowania oplatają srebrzystą, błyszczącą przędzą; owad ten występuje dość rzadko;
  • Zagrożone rośliny – grusza;
  • Domowe sposoby ochrony – w przypadku licznego występowania zbierać i niszczyć skupiska gąsienic;
Ospowatość śliw (szarka):
  • Uszkodzenie – choroba wirusowa; chlorotyczne rozjaśnienia na liściach, często okrągłe; na odmianach odpornych objawy występują tylko na liściach, na podatnych również na owocach; choroba jest przenoszona przez mszyce;
  • Zagrożone rośliny – śliwy, zwłaszcza Węgierka Zwykła i pokrewne odmiany;
  • Zapobieganie – sadzenie odmian odpornych; zwalczanie mszyc przenoszących chorobę jest mało skuteczne;
  • Domowe sposoby ochrony – choroba jest nieuleczalna, zarażone drzewa należy niszczyć i nie pobierać z nich zrazów;
Owocnica jabłkowa:
  • Uszkodzenie – larwy żerują w zawiązkach owoców pozostawiając wąską bliznę opasującą zawiązek lub wgryzają się bezpośrednio do komory nasiennej;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń;
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne zbieranie i niszczenie opadających zawiązek;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;
Owocnica żółtoroga i owocnica jasna:
  • Uszkodzenie – larwy niszczą zawiązki owoców, na ich powierzchni wyraźnie widać czarny, wygryziony otwór;
  • Zagrożone rośliny – śliwa;
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne zbieranie i niszczenie opadających zawiązek;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP, Calypso 480 SC;
 Owocówka jabłkóweczka:
  • Uszkodzenia – z początku na owocach pojawiają się małe jaja, następnie larwy drążą chodniki w miąższu owocu i w gnieździe nasiennym, w otworach wyjściowych pojawiają się odchody;
  • Zagrożone rośliny – głównie jabłoń, rzadziej grusza i morela;
  • Zapobieganie – chronić organizmy pożyteczne: ptaki, nietoperze, gąsieniczniki; spady od razu zbierać; zakładać opaski chwytne lub około 20 cm od ziemi pułapki-kołnierze z tektury falistej (gdzie kryją się gąsienice), pułapki kontrolować i systematycznie usuwać;
  • Domowe sposoby ochrony – pod koniec maja można zapobiegawczo opryskiwać rośliny naparem z piołunu i naparem z wrotyczu, zapach preparatów tłumi wabiący zapach jabłek i drażni owady przy składaniu jaj;
  • Środki biologiczne – przy silnym zaatakowaniu można opryskiwać preparatem z Bacillus thuringiensis lub piretroidami; w maju wywiesić pułapki feromonowe Ecodian-CP VP;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; w czerwcu wykonujemy oprysk – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP, Sherpa 100 EC; w sierpniu – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP;
Owocówka śliwkóweczka:
  • Uszkodzenia – w skórce owoców pojawiają się otwory, na owocach ślady żerowania, odchody w chodnikach; owoce przedwcześnie opadają;
  • Zagrożone rośliny – śliwa;
  • Zapobieganie – ochrona organizmów pożytecznych: skorków, omomiłków, drapieżnych chrząszczy, muchy rączycy, złotooków, gąsieniczników i pająków;
  • Domowe sposoby ochrony – zaatakowane owoce należy zbierać; na pniach można zakładać opaski chwytne;
  • Środki biologiczne – starajmy się unikać stosowania handlowych preparatów, piretroidów, gdyż są niebezpieczne także dla organizmów pożytecznych! w maju wywieszamy pułapki feromonowe na owocówkę śliwkóweczkę;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP; w sierpniu opryskujemy odmiany późne – Calypso 480 SC, Runner 240 SC, Mospilan 20 SP;
Paciornica gruszowianka:
  • Uszkodzenia – muchówka, uszkadza zawiązki owoców, które przedwcześnie opadają; uszkodzone zawiązki są lekko nabrzmiałe a w ich wnętrzu można znaleźć kilkanaście białych larw;
  • Zagrożone rośliny – grusza;
  • Domowe sposoby ochrony – zbieranie i niszczenie opadających zawiązek;
  • Środki chemiczne – w kwietniu wykonujemy oprysk – Calypso 480 SC;
Parch gruszy:
  • Uszkodzenia – choroba grzybowa; ciemne plamy na spodniej stronie liści; pękające, chropowate, rozległe plamy na powierzchni owoców; choroba atakuje także pędy;
  • Zagrożone rośliny – grusze, zwłaszcza odmiany wrażliwe jak Faworytka i Lukasówka;
  • Zapobieganie – sadzenie odmian odpornych;
  • Domowe sposoby ochrony – gdy tylko zauważymy pierwsze objawy choroby usuwamy porażone liście i zawiązki; jesienią dokładnie grabimy i palimy opadające liście;
  • Środki biologiczne – oprysk korony drzewa 5% roztworem mocznika w okresie opadania liści, opryskujemy również liście już opadłe;
  • Środki chemiczne – w marcu przy temp. powyżej 12 st C opryskujemy odmiany wrażliwe – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC; powtarzamy oprysk w kwietniu – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC, Mag 50 WP, Carpene 65 WP; w październiku-listopadzie – Mag 50 WP po opadnięciu liści;
Parch jabłoni:
  • Uszkodzenia – choroba grzybowa; aksamitne, oliwkowobrązowe plamy na liściach; kilkumilimetrowe czarne plamy o chropowatej powierzchni na owocach; choroba występuje licznie w latach o ciepłej, wilgotniej wiośnie;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, zwłaszcza odmiany wrażliwe;
  • Zapobieganie – sadzenie odmian odpornych;
  • Domowe sposoby ochrony – gdy tylko zauważymy pierwsze objawy choroby usuwamy porażone liście i zawiązki; jesienią dokładnie grabimy i palimy opadające liście;
  • Środki biologiczne – oprysk korony drzewa 5% roztworem mocznika w okresie opadania liści, opryskujemy również liście już opadłe;
  • Środki chemiczne – w marcu przy temp. powyżej 12 st C opryskujemy odmiany wrażliwe – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Kaptan Zawiesinowy 50 WP, Vision 250 SC, Miedzian 50 WP, Mythos 300 SC; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; powtarzamy oprysk w maju preparatami – Syllit 65 WP, Shavit 72 WG, Vision 250 SC; w październiku-listopadzie – opryskać 5% roztworem mocznika gdy tylko zaczynają opadać liście; Mag 50 WP po opadnięciu liści;
Pasynek jabłonik:
  • Uszkodzenia – niewielki motyl, jego gąsienice minują liście; miny są niewielkie, wężowato poskręcane, o średnicy ok. 1cm;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń;
  • Domowe sposoby ochrony – zrywanie i niszczenie najsilniej porażonych liści;
Piędzik przedzimek i inne miernikowcowate:
  • Uszkodzenia – gąsienice, wyginają ciało w kształt odwróconej litery U; wygryzają niewielkie otwory w liściach, mogą także wyjadać pąki kwiatowe i uszkadzać zawiązki;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie drzewa owocowe;
  • Zapobieganie – 
  • Domowe sposoby ochrony – wyłapywanie bezskrzydłych samic wędrujących w korony drzew – zakładanie opasek lepowych wokół pni w październiku i listopadzie;
  • Środki biologiczne – preparaty bakteryjne np. Dipel, Thuridan, Bacillan;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu tymi samymi preparatami; w czerwcu – Sherpa 100 EC;
Pochwik plamaczek:
  • Uszkodzenia – gąsienice tego motyla z fragmentów liści tworzą pochewkę, która w pierwszym roku ma kształt rogalika, w drugim cygara i dł. ok. 1cm;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, czereśnia;
  • Zapobieganie – zwalczanie nie jest konieczne;
Pryszczarek gruszowy i pryszczarek jabłoniowy:
  • Uszkodzenia – muchówki; ich larwy atakują najmłodsze liście, ich brzegi są zrolowane do środka i kruche; na gruszy liście czernieją, na jabłoni w początkowej fazie różowieją;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, grusza;
  • Domowe sposoby ochrony – systematyczne usuwanie i niszczenie zaatakowanych pędów od początku maja;
  • Środki chemiczne – w sierpniu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;
Przędziorek chmielowiec, Przędziorek owocowiec:
  • Uszkodzenia – górna powierzchnia liści w plamki srebrzyste i brązowe; na dolnej pojawia się delikatny oprzęd z małymi roztoczami; silnie zaatakowane liści usychają i opadają; Przędziorek owocowiec żyje bez oprzędu na dolnej stronie liści, wyraźnie rzucają się w oczy jego czerwone jaja na gałęziach lub pędach;
  • Zagrożone rośliny – fasola, ogórek, dyniowate, truskawka, krzewy jagodowe, chryzantemy, dalie, hortensje, róże, malwy, rośliny szklarniowe, nektaryna, morela, brzoskwinia dla przędziorka chmielowca oraz jabłoń, śliwa, orzech, porzeczki, agrest, malina dla przędziorka owocowca;
  • Zapobieganie – należy chronić naturalnych wrogów: drapieżne roztocze, pluskwiaki, chrząszcze, gąsieniczniki, złotooki, pryszczarki, biedronki, pająki; trzeba stosować zrównoważone nawożenie, ściółkować, opadłe liście zbierać; często wietrzyć szklarnie i inspekty; starannie pielęgnować kręgi wokół drzew a pnie drzew malować;
  • Domowe sposoby ochrony – opryskiwać odwarem ze skrzypu, wrotyczu i piołunu lub naparem z czosnku; opylać mączką skalną; dla wzmocnienia roślin stosować gnojówkę z pokrzywy i preparat z glonów;
  • Środki biologiczne – Neudosan, w ostateczności można zastosować zimowe opryskiwanie Promanalem lub piretroidami; w szklarni można użyć zakupionych roztoczy drapieżnych;
  • Środki chemiczne – w okresie bezlistnym opryskać gruszę i śliwę Catane 800 EC; jabłoń – Promanal 60 EC, Treol 770 EC; inne drzewa owocowe opryskać w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Ortus 05 SC + Katalon 96 EC, powtarzamy oprysk w kwietniu i w czerwcu tymi samymi preparatami; w lipcu opryskujemy jabłonie – Envidor 240 SC, Ortus 05 SC, Afik, Siltac EC, śliwy – Envidor 240 SC, Ortus 05 SC;

zabiegi ochronne w sadzie

 

 Rak bakteryjny:
  • Uszkodzenia – choroba bakteryjna; głębokie rozległe rany na pniach i konarach wydzielające dużo gumy; na czereśniach i wiśniach mogą porażone być również liście, pojawiają się na nich jasne, wodniste plamy po pewnym czasie ulegające nekrozie;
  • Zagrożone rośliny – czereśnie, wiśnie, morele;
  • Zapobieganie – uprawa odmian odpornych; dezynfekowanie narzędzi do cięcia; zabezpieczanie ran po cięciu;
  • Domowe sposoby ochrony – silnie porażone gałęzie należy wycinać i palić; mniejsze rany leczyć;
  • Środki biologiczne – 
  • Środki chemiczne – w marcu przy temp. powyżej 12 st C opryskujemy – Miedzian 50 WP; w kwietniu powtarzamy oprysk tymi samymi preparatami; w maju powtarzamy oprysk preparatami – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP; w okresie opadania liści (październik-listopad) opryskujemy Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC;
Rak drzew owocowych:
  • Uszkodzenia – choroba bakteryjna; duże otwarte rany, głównie w rozwidleniach konarów; choroba niszczy również tkankę zabliźniającą, dlatego zrakowacenia są otoczone pierścieniem zamarłych tkanek;
  • Zagrożone rośliny – jabłonie, grusze;
  • Zapobieganie – dezynfekowanie narzędzi do cięcia; zabezpieczanie ran po cięciu;
  • Domowe sposoby ochrony – silnie porażone gałęzie należy wycinać i palić, mniejsze rany leczyć; wszystkie rany po cięciu smarować pastą ogrodniczą;
  • Środki chemiczne – w okresie bezlistnym opryskać czereśnię – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP;
Rdza gruszy:
  • Uszkodzenie – choroba grzybowa, pomarańczowo-żółte plamy na górnej stronie liści, na dolnej małe wyrostki z zarodnikami;
  • Zagrożone rośliny – grusza, żywicielem pośrednim jest jałowiec;
  • Zapobieganie – obserwować jałowce, wycinać zgrubienia w kształcie wrzeciona lub maczugi; niszczyć jałowce w bliskim sąsiedztwie gruszy;
  • Domowe sposoby ochrony – wzmacniająco działają odwary ze skrzypu, paproci lub cebuli i czosnku;
  • Środki biologiczne – zapobiegawczo opryskiwać jałowce i grusze preparatem z glonów; powtarzać wszystkie opryski po 10-14 dniach;
Skorupik jabłoniowy:
  • Uszkodzenie – na gałęziach i pniu pojawiają się tarczki, uszkodzona tkanka drewna powoduje zamieranie gałęzi; na owocach jabłoni i gruszy pojawiają się czerwone plamy wskutek ssania;
  • Zagrożone rośliny – drzewa owocowe, głównie jabłoń, śliwa, grusza, także oleander i laur;
  • Zapobieganie – należy corocznie malować pnie; ochrona organizmów pożytecznych, zwłaszcza bleskotek;
  • Domowe sposoby ochrony – pnie należy oczyszczać, na roślinach ozdobnych można rozgniatać szkodniki, liście można obmyć ługiem mydlarskim (roztworem);
  • Środki biologiczne – można zastosować Preicobakt, Bio-Baumanstrich, Neudosan, ale silniejsze środki wyrządzają więcej szkody niż pożytku;
Szrotówek białaczek:
  • Uszkodzenia – podłużna, nieco wzniesiona, biało kropkowana mina;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, czereśnia;
  • Zapobieganie – zwalczanie najczęściej nie jest konieczne;
  • Domowe sposoby ochrony – zrywanie i niszczenie porażonych liści;
Śluzownica ciemna:
  • Uszkodzenia – larwa muchówki, wyglądem przypomina ślimaka; żywi się liśćmi;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń;
  • Zapobieganie – zwalczanie nie jest konieczne, ponieważ występuje pod koniec sezonu wegetacyjnego;
  • Środki chemiczne – w czerwcu wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;

Toczyk gruszowiaczek:

  • Uszkodzenia – larwy tego niewielkiego motyla wygryzają w liściach okrągłe, brązowe miny;
  • Zagrożone rośliny – grusza:
  • Zapobieganie – zwalczanie najczęściej nie jest konieczne;
  • Domowe sposoby ochrony – zbieranie i niszczenie liści z dużą ilością plam;
  • Środki chemiczne – w maju wykonujemy oprysk – Mospilan 20 SP;

Torbiel śliw:

  • Uszkodzenia – choroba grzybowa, w czerwcu atakuje zawiązki owoców; porażone zawiązki są zdeformowane, powiększone, wydłużone, zszarzałe, nie mają pestki;
  • Zagrożone rośliny – śliwa;
  • Domowe sposoby ochrony – po zauważeniu objawów nie ma sposobu aby zwalczyć chorobę, możemy jedynie usuwać porażone owoce i wykonać oprysk w kolejnym sezonie;
  • Środki chemiczne – oprysk w okresie bezlistnym Syllit 65 WP; w kwietniu i w maju powtarzamy oprysk tymi samymi preparatami;

Wystrój wężowiaczek:

  • Uszkodzenia – gąsienice tego motyla tworzą w liściach długie, wężowate, kilkunastocentymetrowe miny;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, czereśnia;
  • Zapobieganie – zwalczanie nie jest konieczne, występuje rzadko;

Wznosik doparek:

  • Uszkodzenia – gąsienice tego motyla ściągają brzegi liścia delikatną przędzą; liść przyjmuje kształt łódeczki wewnątrz której znajduje się owad;
  • Zagrożone rośliny – wszystkie drzewa owocowe;
  • Domowe sposoby ochrony – zwalczanie jest konieczne jedynie na młodych drzewach; zbieranie i niszczenie owadów;

Zaraza ogniowa:

  • Uszkodzenia – choroba bakteryjna; początkowo zasychanie kwiatów i liści, później gałęzi i całych drzew; zaraza ogniowa zaliczana jest do chorób kwarantannowych, o jej wystąpieniu należy powiadomić odpowiednie służby np. PIOR;
  • Zagrożone rośliny – jabłoń, grusza, głóg;
  • Zapobieganie – nie sadzić głogów w pobliżu ogrodów działkowych;
  • Domowe sposoby ochrony – brak;
  • Środki chemiczne – profilaktycznie, jeżeli choroba wystąpiła na głogach w okolicy opryskać jabłoń i gruszę w okresie bezlistnym – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC; w maju opryskujemy ponownie preparatami – Champion 50 WP, Cuproflow 375 SC, Miedzian 50 WP; w okresie opadania liści (październik-listopad) opryskujemy gruszę Funguran-OH 50 WP;
Zgorzel kory jabłoni:
  • Uszkodzenia – objawy są najczęściej widoczne na najmłodszych gałęziach, wokół sęczków i martwych krótkopędów, na starszych gałęziach wokół uszkodzeń kory; częstym miejscem powstawania zgorzeli są ranki po przedwcześnie zrywanych owocach;
  • Zagrożone rośliny – jabłonie, najczęściej młode drzewka;
  • Zapobieganie – zwalczanie jak w przypadku raka drzew owocowych;
Zwójka koróweczka:
  • Uszkodzenia – w dolnej części pnia widoczne są grona rdzawych grudek zlepionych ze sobą lub połączonych przędzą, powstają one w wyniku żerowania pod korą gąsienic;
  • Zagrożone rośliny – brzoskwinie, morele, czereśnie;
  • Domowe sposoby ochrony – dbanie o korę drzew, zabezpieczanie ran, wycinanie gałęzi ze zrakowaceniami;
  • Środki chemiczne – wykonujemy oprysk w marcu, przy temp. powyżej 12 st C – Sherpa 100 EC, Mospilan 20 SP; powtarzamy oprysk w kwietniu i w maju tymi samymi preparatami; w czerwcu – Sherpa 100 EC.
Źródła:
Wikibooks – Tabela ochrony roślin
Kazimierz Wiech „Ochrona roślin na działkach”
„Przepis na Ogród. Ochrona roślin” wydanie specjalne 4/2016
Zdjęcia: Pixabay
Instagram SpisBlog
Facebook