Allelopatia czyli wzajemne oddziaływanie roślin

Zastanawialiście się kiedyś dlaczego niektóre rośliny rosnące w grupach są piękne, dorodne i nie męczą ich szkodniki, natomiast inne marnieją w oczach mimo naszych wysiłków? Czemu owady jedne z nich zjadają prawie do gołej ziemi, pozostałe omijając szerokim łukiem? Jeśli odpowiedź na te pytania brzmi: „tak” lub po prostu chcecie wiedzieć, czy posadzić lawendę koło róż, a marchewkę wysiać obok sałaty, zapraszam do lektury.
Zjawisko wzajemnego oddziaływania roślin na siebie nosi nazwę allelopatii i zostało zaobserwowane przez ludzi już w starożytności. Na początek warto zapoznać się z dokładną definicją tego zjawiska:

Allelopatia (z gr. – allelon (wzajemny) i pathos (cierpienie)) – szkodliwy lub korzystny wpływ substancji chemicznych wydzielanych przez rośliny lub grzyby danego gatunku lub pochodzących z rozkładu tych roślin. Allelopatia odnosi się głównie do substancji chemicznych wydzielanych do podłoża, które wpływają na wzrost innych organizmów w bezpośrednim otoczeniu, głównie roślin i bakterii. Substancje mogą pobudzać lub hamować kiełkowanie, a także wzrost i rozwój innych gatunków roślin żyjących w bliskim sąsiedztwie lub zajmujących bezpośrednio po nich to samo miejsce.

 
Źródło: Wikipedia
biedronka

Dobry, zły i obojętny

W świecie roślin, podobnie jak u ludzi, panują antypatie i sympatie, większość jednak jest wobec siebie zupełnie obojętna. Wzajemne oddziaływanie dotyczy również grzybów np. antybiotyki wydzielane przez grzyby w celu zahamowania rozwoju bakterii i innych grzybów. Poprzez wydzielanie substancji chemicznych rośliny bronią się przed owadami, chorobami lub konkurencją – to ostatnie oddziaływanie możemy zaobserwować szczególnie wyraźnie na przykładzie orzecha włoskiego lub nawłoci kanadyjskiej.

Allelopatia w praktyce

Wzajemne oddziaływanie roślin jest najważniejszym czynnikiem w uprawie ekologicznej – pozwala na unikanie lub zmniejszenie stosowania środków ochrony roślin oraz na uzyskanie lepszych, bardziej dorodnych i zdrowych plonów. Dobrze dobrane gatunki nie tylko będą chronić się wzajemnie przed szkodnikami, ale i lepiej kwitnąć, nie rywalizować ze sobą i lepiej wykorzystywać substancje pokarmowe z gleby. Pamiętać przy tym należy, że podane zestawienia są orientacyjne, a przy planowaniu rabat/warzywnika należy również uwzględnić inne czynniki. Oto niektóre z nich.
Zanim zaczniemy komponować rabaty i planować warzywnik warto poznać również kilka podstawowych zasad:
  • Różnorodność – unikamy monokultur czyli dużych powierzchni obsianych/obsadzonych tym samym gatunkiem – to gotowa stołówka dla szkodników;
  • Płodozmian – nie wysiewamy tych samych gatunków w tym samym miejscu przez kilka lat z rzędu – unikamy w ten sposób wyjałowienia ziemi oraz utrudniamy życie zimującym szkodnikom;
  • Nie sadzimy obok siebie lub bezpośrednio po sobie, nie tylko tych samych roślin, ale również tych z tej samej grupy, np. różnych warzyw kapustnych, dyni i cukinii;
  • zawsze dobieramy rośliny do stanowiska i rodzaju gleby, postępowanie odwrotne zazwyczaj kończy się klęską.

aksamitka

Jak dobierać sąsiadów

Wzajemne oddziaływanie roślin podzieliłam na poszczególne grupy: kwiaty, zioła, warzywa i owoce oraz inne. Rośliny w tabelach mają przypisane działanie dodatnie w jednej kolumnie (są dobrymi sąsiadami) i działanie ujemne w drugiej (są dla siebie złym sąsiedztwem). W ostatniej tabeli wypisałam również szkodniki/choroby i rośliny je odstraszające; przed posadzeniem/wysianiem warto jednak sprawdzić wzajemne oddziaływanie gatunku ochronnego i chronionego.

Kwiaty

Roślina Dodatnie Ujemne
Aksamitka warzywa zioła, jasnota biała, koper ogrodowy,
koper włoski, cząber ogrodowy,
krwawnik, nagietek, ogórecznik,
wrotycz pospolity, anyż,
bylica boże drzewko
Aster tulipan
Dalia ogrodowa tulipan
Irys tulipan
Jaskrowate drzewa owocowe, kukurydza,
motylkowate
Lawenda
wąskolistna
drzewa owocowe,
krwawnik, róża
aksamitka, ogórek
Lilia czosnek, narcyz,
szachownica,
czarna porzeczka
tulipan
Łubin drzewa owocowe,
rzodkiewka, winorośl
jaskrowate, peonia
Mak polny koper ogrodowy jęczmień, żyto
Mieczyk warzywa kapustne, pomidor,
ziemniak, fasola, groch, tulipan
Nagietek
lekarski
warzywa
Naparstnica drzewa owocowe
Nasturcja drzewa owocowe, dynia,
kalafior, kalarepa, kapusta,
rzodkiewka, pomidor, brokuły,
brukselka, burak, ziemniaki
Niezapominajka malina
Nostrzyk drzewa owocowe, krwawnik,
rzodkiewka
jaskrowate, peonia
Peonia drzewa owocowe,
motylkowate, nostrzyk
Róża lawenda, nasturcja, czosnek,
aksamitka, pietruszka,
szczypiorek
Słonecznik koper ogrodowy, ogórek ziemniak
Tojad drzewa owocowe
Tulipan czosnek astry, irys, dalia ogrodowa,
lilia, mieczyk, owies, pomidor,
fasola tyczna i karłowa, groch,
kapusta, koniczyna biała, szpinak,
truskawka, tytoń

Zioła

Roślina Dodatnie Ujemne
Anyż 
gwiazdkowy
kolendra, krwawnik aksamitka, ogórek
Bazylia pomidory, ogórki, brokuły, 
brukselka, kalafior, kalarepa, 
kapusta, krwawnik, sałata, 
szparagi
aksamitka, bylica piołun, 
majeranek ogrodowy, 
ruta zwyczajna
Bylica boże drzewko drzewa owocowe, kapusta,
krwawnik, marchew
aksamitka
Bylica piołun marchew, kapusta koper ogrodowy, koper włoski,
ogórek, ruta, większość ziół
Cząber ogrodowy koper włoski, fasola tyczna,
warzywa kapustne, cebula,
czosnek, burak ćwikłowy,
krwawnik, sałata
aksamitka, ogórek
Dzięgiel litwor krwawnik, pokrzywa aksamitka, ogórek
Estragon warzywa kapustne,
drzewa owocowe, ogórek,
brokuły, brukselka
aksamitka, bylica piołun
Hyzop lekarski winorośl, kapusta, krwawnik aksamitka, ogórek, rzodkiewka
Jasnota biała krwawnik, warzywa
Kminek groch aksamitka, bylica piołun,
koper włoski, ogórek
Kolendra anyż gwiazdkowy, krwawnik aksamitka, fasola tyczna,
koper ogrodowy, koper włoski, ogórek
Koper ogrodowy brokuły, brukselka, burak,
cebula, fasola karłowa,
fasola tyczna, groch, kalafior,
kalarepa, kapusta, kukurydza,
majeranek, mak polny,
ogórek, sałata,
słonecznik, szczypiorek
koper włoski, kolendra,
bylica piołun, marchew, aksamitka, pomidor
Koper włoski cząber ogrodowy, por,
sałata. seler, szczypiorek
aksamitka, dynia, pomidor, koper ogrodowy,
kolendra, kminek, fasola karłowa,
fasola tyczna, groch, kalafior, kalarepa,
bylica piołun
Kozłek lekarski krwawnik, warzywa aksamitka, ogórek
Krwawnik bylica piołun, jasnota biała,
mniszek pospolity, nagietek lekarski,
ogórecznik, wrotycz pospolity, zioła
aksamitka, trawy
Lubczyk 
ogrodowy
krwawnik aksamitka, ogórek, rabarbar
Majeranek warzywa kapustne, koper ogrodowy,
krwawnik
aksamitka, bazylia, bylica piołun,
ogórek, ruta zwyczajna
Melisa krwawnik aksamitka, bylica piołun, ogórek
Mięta rumianek, kapusta, brokuły,
fasola, groch
aksamitka, bylica piołun, ogórek
Mięta pieprzowa brokuły, fasola tyczna, groch,
kapusta, drzewa owocowe,
pokrzywa, rumianek, sałata
aksamitka, bylica piołun, ogórek
Mniszek lekarski drzewa owocowe, krwawnik
Ogórecznik 
lekarski
dynia, krwawnik, pomidor,
truskawka
ogórek
Pokrzywa drzewa owocowe, pomidor, mięta,
nagietek, krwawnik, ogórecznik,
ziemniak, zioła
Rozmaryn brokuły, brukselka, fasola tyczna,
kalafior, kalarepa, krwawnik,
marchew, kapusta
aksamitka, ogórek
Rumianek brokuły, brukselka, cebula, czosnek,
kalafior, kalarepa, kapusta, krwawnik,
mięta pieprzowa, pszenica, żyto
aksamitka, bylica piołun, ogórek
Ruta groch aksamitka, bazylia, bylica piołun,
majeranek, ogórek
Szałwia lekarska warzywa kapustne, marchew,
krwawnik
aksamitka, bylica piołun, ogórek
Trybuła ogrodowa sałata burak
Tymianek drzewa owocowe, kapusta,
krwawnik, truskawka
aksamitka, bylina piołun, ogórek
Wrotycz pospolity drzewa owocowe, krwawnik,
pokrzywa
ziemniak

Warzywa i owoce

Roślina Dodatnie Ujemne
Bobik kukurydza, rzodkiewka jaskrowate, peonie, koniczyna biała
Bób brukselka, burak, pasternak,
sałata
pomidory, seler, jaskrowate,
koniczyna biała, peonia
Brokuły bazylia, bób, cebula, cząber ogrodowy,
estragon, groch, kalafior, kalarepa,
kapusta, koper ogrodowy, lebiodka
pospolita, majeranek ogrodowy,
mięta pieprzowa, nasturcja, rozmaryn,
rumianek, sałata, seler, szałwia lekarska
czosnek, fasola tyczna,
marchew, rzodkiewka,
szczypiorek
Brukselka fasola karłowa, groch, kalafior, ogórki,
sałata, burak ćwikłowy, seler, szpinak,
bazylia, bób, cząber ogrodowy, estragon,
kolendra, kminek, mięta pieprzowa,
szałwia lekarska, rumianek, tymianek,
melisa, majeranek, lebiodka, nagietek,
aksamitka, nasturcja
czosnek, por, cebula,
fasola tyczna, marchew,
rzodkiewka, szczypiorek
Burak bób, czosnek, cebula, endywia, fasola
karłowa, groch, kalarepa, kapusta,
koper ogrodowy, nasturcja, ogórek,
pomidor, por, rzodkiew, rzodkiewka,
sałata, seler, soja,
szałwia lekarska, truskawka
gorczyca, fasola tyczna,
kukurydza, marchew, rzepak,
szczypiorek, szparagi, szpinak
Burak
ćwikłowy
koper ogrodowy, truskawki, fasola,
groch, ogórki, warzywa kapustne,
sałata, czosnek, kolendra, kminek,
cząber ogrodowy
por, szpinak
Cebula truskawki, brokuły, koper ogrodowy,
ogórek, burak, sałata głowiasta, marchew,
pomidor, por, pietruszka,
rzodkiewka, majeranek, rumianek, kalarepa,
kapusta, kukurydza, pasternak,
cząber ogrodowy
fasola tyczna i karłowa, groch
Chrzan ziemniak, drzewa owocowe, szparagi
Czosnek ogórki, pomidory, sałata, seler, skorzonera,
marchew, ziemniak, burak, bazylia, tulipan,
lilia, róża, malina, truskawka,
drzewa i krzewy owocowe, cząber ogrodowy,
endywia, rumianek
rośliny kapustne, groch,
fasola tyczna
Dynia fasola tyczna, kukurydza, pietruszka, ogórek,
nasturcja, ogórecznik, rzodkiew
kapusta, koper włoski, ziemniaki
Endywia burak, czosnek, fasola tyczna, kapusta
Fasola karłowa burak, brukselka, kalarepa, kalafior, kapusta,
koper ogrodowy, marchew, por, pomidor,
sałata, rzodkiewka
cebula, jaskrowate, peonia, tulipan
Fasola tyczna aksamitka, cukinia, cząber,
drzewa owocowe, dynia, endywia,
groch, kalafior, koper ogrodowy,
kukurydza, mięta pieprzowa, oberżyna,
ogórek, pietruszka, pomidor, rabarbar,
rozmaryn, rzodkiew, rzodkiewka,
sałata, seler, szpinak, truskawka
brokuły, brukselka, burak, cebula,
czosnek, jaskrowate, kalarepa,
kapusta, kolendra siewna,
koper włoski, mieczyk, peonia,
szczypiorek, tulipan
Groch brokuły, brukselka, burak, fasola tyczna,
kalafior, kalarepa, kapusta, kminek,
koper ogrodowy, kukurydza, marchew,
mięta pieprzowa, ogórek, pietruszka,
pomidor, ruta zwyczajna, rzepa,
rzodkiew, rzodkiewka, sałata, seler, 
szparagi, szałwia lekarska, nasturcja, 
nagietek, truskawki
cebula, czosnek, jaskrowate,
koniczyna biała, koper włoski,
len, mieczyk, peonia, szczypiorek,
tulipan, ziemniaki, por, szalotka
Kabaczek kukurydza
Kalafior fasola, ogórki, sałata, burak ćwikłowy,
seler, szpinak, kalarepa, kapusta,
bazylia, kolendra, kminek, mięta pieprzowa,
szałwia lekarska, tymianek, melisa,
nagietek, aksamitka, nasturcja
czosnek, por, cebula, pomidor,
marchew, rzodkiewka, koper włoski, szczypiorek
Kalarepa sałata, groch, fasola karłowa, por,
seler, burak, szpinak, cebula,
ogórek, warzywa kapustne, 
zioła, nasturcja
czosnek, fasola tyczna, koper włoski,
pomidory, rzodkiewka, marchew, szczypiorek
Kapusta
głowiasta
aksamitka, bazylia, brokuły,
brukselka, burak, bylica boże drzewko,
cebula, cząber, endywia, estragon,
fasola karłowa, groch, hyzop lekarski,
kalafior, kalarepa, koper ogrodowy,
lebiodka, majeranek, mięta pieprzowa,
melisa, nagietek, nasturcja, ogórek,
pasternak, pomidor, rozmaryn,
rumianek, sałata, seler,
szałwia lekarska, szpinak,
kolendra, kminek, tymianek
czosnek, dynia, fasola tyczna,
gorczyca biała, maliny, marchew,
rzodkiewka, por, szczypiorek,
truskawki, tulipan
Marchew bylica boże drzewko, cebula,
fasola karłowa, groch, koper ogrodowy,
len, pasternak, pomidor, por, rozmaryn,
rzeżucha, rzodkiewka, sałata,
skorzonera, soja, szałwia lekarska,
szczypiorek, szpinak, czosnek,
truskawka, majeranek,
mięta pieprzowa, nagietek
koper, seler, burak, ziemniak,
warzywa kapustne
Melon kukurydza
Ogórek bazylia, burak, cebula, czosnek,
cząber ogrodowy, drzewa owocowe,
fasola tyczna, groch, kalarepa, kapusta,
koper ogrodowy, kukurydza, pietruszka,
rzodkiewka, sałata, seler, szpinak,
słonecznik, kolendra, kmin,
nasturcja, nagietek
ziemniak, pomidor, truskawka
Pasternak bób, cebula, kapusta, marchew
Pietruszka cebula, fasola tyczna, groch, ogórek,
pomidor, róża, rzodkiewka, seler,
szczypiorek, szparag, truskawka
sałata
Pomidor agrest, aksamitka, bazylia, burak,
cebula, cząber ogrodowy, czosnek,
fasola karłowa, fasola tyczna, groch,
kapusta, kukurydza, nagietek, nasturcja,
ogórecznik, pietruszka, pokrzywa, por,
sałata, marchew, seler, szczypiorek,
szpinak, szparagi, mięta pieprzowa
bób, kalafior, kalarepa,
koper ogrodowy, koper włoski,
morela, ogórek, orzech włoski,
powój polny, rzodkiewka,
tulipan, ziemniak, kolendra
Por burak, cebula, fasola karłowa, koper włoski,
marchew, morela, pomidor, sałata, seler,
szparagi, ogórek, rzodkiewka,
pietruszka, truskawki
burak ćwikłowy, fasola tyczna, groch
Rabarbar fasola tyczna, sałata, szpinak lubczyk
Rośliny
kapustne
cebula, burak, szałwia, koper ogrodowy,
seler, ziemniak, fasola karłowa,
rośliny aromatyczne
fasola tyczna, pomidor, truskawka
Rzepa groch, sałata rdest, kapusta, rzodkiewka
Rzeżucha marchew, rzodkiewka, szarłat
Rzodkiew burak, dynia, fasola tyczna, groch, szpinak
Rzodkiewka bobik, bób, burak, cebula, rzeżucha,
sałata, kalarepa, drzewa owocowe, fasola
karłowa i tyczna, groch, koniczyna biała,
kukurydza, lucerna, łubin, marchew,
nasturcja, nostrzyk, ogórek, pietruszka,
rzeżucha, sałata, szpinak, truskawka
brokuły, brukselka, hyzop lekarski,
kalafior, kalarepa, kapusta,
pomidor, rzepa
Sałata bazylia, bób, brokuły, brukselka, burak,
cebula, cząber ogrodowy, czosnek,
fasola karłowa i tyczna, groch, kalafior,
kalarepa, kapusta, koper ogrodowy,
koper włoski, kukurydza, marchew,
mięta pieprzowa, ogórek, pomidor, por,
rabarbar, rzepa, rzodkiewka, szpinak,
truskawka, szczypiorek, trybuła ogrodowa
pietruszka, seler
Sałata 
głowiasta
cząber ogrodowy
Seler brokuły, brukselka, burak, czosnek,
fasola tyczna, groch, kalafior, kalarepa,
kapusta, koper włoski, ogórek, pietruszka,
por, pomidor, szpinak,
cebula dymka, truskawki
bób, kukurydza, ziemniak
Skorzonera marchew
Szarłat rzeżucha
Szczypiorek agrest, drzewa owocowe, koper ogrodowy,
koper włoski, pietruszka, pomidor, róża, truskawka, sałata, marchew
brokuły, brukselka, burak, groch,
fasola tyczna, kalafior,
kalarepa, kapusta
Szparagi bazylia, chrzan, por, pietruszka,
pomidor, groch
burak
Szpinak fasola tyczna, kapusta, marchew,
pomidor, rabarbar, rzodkiew, rzodkiewka,
sałata, ziemniak, truskawka
burak, tulipan
Truskawka aksamitka, burak, cebula, czosnek,
groch, fasola tyczna, marchew,
pietruszka, por, rzodkiewka, szpinak,
ogórecznik, sałata, szczypiorek, tymianek
kapusta, ogórek, malina,
jeżyna, tulipan
Ziemniak chrzan, kapusta, kukurydza, czosnek,
groch, bób, fasola, kolendra siewna,
kminek zwyczajny, mięta pieprzowa,
szpinak, nasturcja,
len, pokrzywa
komosa biała, mak polny,
pomidor, słonecznik, ogórek,
kabaczek, dynia, marchew, malina,
wiśnia, morela, jabłoń, orzech włoski

Drzewa i krzewy owocowe

Roślina Dodatnie Ujemne
Agrest pomidory, szczypiorek
Brzoskwinia jabłoń
Czarna
porzeczka
bylica piołun
Drzewa 
owocowe
łubin, gorczyca, naparstnica, 
wrotycz, pokrzywa, rzodkiewka, 
szczypiorek, czosnek, mniszek 
lekarski, lak wonny, fasola, 
kukurydza, wyka, czosnek
jaskrowate, ziemniak, 
trawa
Grusza topola czarna, klon jesionolistny trawa
Jabłoń topola czarna, klon jesionolistny, 
nasturcja, chrzan, czosnek, 
szczypiorek, mniszek lekarski, 
bylica boże drzewko, estragon,
fasola tyczna, gryka, koniczyna 
biała, kukurydza, lak wonny, 
lawenda wąskolistna, łubin, 
naparstnica, nostrzyk, ogórek,
pokrzywa, rzodkiewka, 
tymianek, wrotycz pospolity
jaskrowate, orzech włoski, 
peonia, trawa
Jeżyna malina, truskawka, ziemniak
Malina fasola karłowa, czosnek,
koniczyna biała, niezapominajka
jeżyna, truskawka, ziemniak, 
kapusta
Morela por owies, pomidor, ziemniak
Orzech
włoski
jakiekolwiek rośliny
Winorośl wiąz, morwa, hyzop, łubin leszczyna, kapusta
Wiśnia bylica boże drzewko, chrzan, 
czosnek, estragon, fasola 
tyczna, gryka, koniczyna biała, 
kukurydza, lak wonny, lawenda
wąskolistna, łubin, mniszek lekarski, naparstnica, nasturcja, 
nostrzyk, ogórek, pokrzywa, 
rzodkiewka, szczypiorek, 
tymianek, wrotycz pospolity
ziemniak, pszenica, jaskrowate, orzech włoski, peonia, trawa

Inne

Roślina Dodatnie Ujemne
Buk paprocie
Drzewa
iglaste
wiele warzyw i kwiatów
Gorczyca
biała
burak, kapusta
Klon wiele roślin
Koniczyna
biała
drzewa owocowe, malina,
rzodkiewka, trawy
bobik, bób, groch, lulek 
czarny, jaskrowate, 
peonia, tulipan
Kukurydza bobik, cebula, cukinia, 
drzewa owocowe, pszenica, 
kabaczek, dynia, ogórek, 
fasola tyczna, groch, koper 
ogrodowy, melon, pomidor, 
rzodkiewka, sałata, ziemniak
burak, jaskrowate, seler
Len lnicznik
Lucerna rzodkiewka, trawy jaskrowate, orzech włoski, peonia
Paprocie buk
Pszenica kukurydza, chaber bławatek, 
kąkol, rumianek
mak polny, dereń, 
wiśnia, sosna, tulipan, klon, 
ostrzeń polny
Rzepak burak
Soja burak, marchew jaskrowate
Trawy lucerna, koniczyna krwawnik
Żyto wyka, fiołek polny mak polny

Choroby i szkodniki oraz rośliny odstraszające

Choroba/szkodnik Roślina odstraszająca
Bakterie, grzyby czosnek
Bawełnica korówka nasturcja, lawenda, cząber ogrodowy
Bielinek kapustnik koper ogrodowy, szałwia, rozmaryn, tymianek,
mięta pieprzowa, bylica, pomidor, seler, groch
Bielinek rzepnik hyzop lekarski
Drutowce gorczyca biała, sałata
Kistnik maliniak niezapominajka
Kret aksamitka, bazylia, czosnek, rącznik pospolity,
komosa
Mączlik aksamitka, nasturcja
Mączniak agrestu szczypiorek
Mączniak prawdziwy czosnek, szczypiorek, bazylia
Mączniak rzekomy trybuła ogrodowa
Monilioza chrzan
Mrówki lawenda, wrotycz pospolity, roszpunka,
trybuła ogrodowa
Mszyca kapuściana bób, fasola karłowa
Mszyca nasturcja, lawenda, czosnek, pomidor, cząber
ogrodowy, koper ogrodowy, bylica piołun, mięta,
anyż gwiazdkowy, kolendra, trybuła ogrodowa
Muchówki bazylia, wrotycz pospolity, orzech włoski, mięta
Myszy, karczowniki, nornice czosnek, szachownica lekarska, wilczomlecz, ułudka
ostrzeń, nostrzyk, słonecznik, narcyz, czarna porzeczka,
orzech włoski, czarny bez, gorczyca biała
Nasionnica trześniówka bylica piołun
Nicienie aksamitka, nagietek lekarski, dalia ogrodowa,
rudbekia
Oprzędziki bylica piołun
Owocnice bylica piołun
Owocówka jabłkóweczka bylica piołun
Pachówka strąkóweczka  gorczyca biała, pomidor
Parch jabłoni szczypiorek
Pchełki ziemne bylica piołun, mięta pieprzowa, sałata, marchew,
pomidor, seler, szpinak
Pędraki bylica piołun, cebula, petunia
Piętnówka kapustnica pomidor, seler
Plamistość liści selera kapusta
Połyśnica marchwianka cebula, szałwia, rzeżucha, por, sałata, rozmaryn,
skorzonera, bylica piołun
Przędziorki cebula, czosnek, szczypiorek
Rdza porzeczkowo-wejmutkowa bylica piołun
Rdza szparagów pomidor
Szara pleśń truskawek por
Ślimaki gorczyca, cebula, czosnek, nasturcja, szałwia, hyzop,
tymianek, bylica piołun, begonia, mydlnica lekarska,
przywrotnik, trybuła ogrodowa
Śmietka cebulanka marchew
Śmietka kapuściana pomidor
Stonka ziemniaczana chrzan, jasnota, wrotycz pospolity, aksamitka,
len, oberżyna, fasola tyczna

Źródła:

Maja w ogrodzie

Wikibooks
Zielony Ogródek
„Ogród inspirowany naturą” J.Stawicka, J.Struzik, M.Szymczak-Piątek
  • Bardzo ciekawie się to czytało, a tabelka jest tak staranna i obszerna, że na pewno będzie stanowić nieocenioną pomoc dla każdego. Pozdrawiam!

  • Dziękuję:) Właśnie o obszerność tabelek mi chodziło – to różne informacje porozrzucane w różnych źródłach. Podobnie jak kalendarium, ten post wziął się z frustracji brakiem jednego, dobrego opracowania, również na własny użytek. W przyszłości zrobię więcej takich zestawień ale powoli, zbieranie materiałów i pisanie trochę trwa.

  • Bardzo ciekawy post, na pewno przyda się wielu osobom! 🙂
    Piękne zdjęcia.
    Pozdrawiam

  • Dziękuję:)

Instagram SpisBlog
Facebook